Η αρπαγή της Ευρώπης στη Σπάρτη έγινε μουσείο, κέρμα & βιβλίο

Τι σχέση έχει η αρπαγή της Ευρώπης με το διάσημο ψηφιδωτό της Σπάρτης ,το κέρμα των 2 ευρώ και το νέο βιβλίο του Νίκου Καρμοίρη;

Η «Αρπαγή της Ευρώπης» στη Σπάρτη Λακωνίας, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης, ταξιδεύοντας σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο. Πότε στις τσέπες των Ευρωπαίων και πότε στις σελίδες των βιβλίων, συνδέοντας τον αρχαίο μύθο με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα και ιστορία.

Με αυτόν τον τρόπο, αυτό το αρχαίο αριστούργημα, ξεπερνά τα στενά όρια της πόλης που το δημιούργησε και διδάσκει ιστορία στον κόσμο. Συνεχίζει να ζει μέσα από τη σύγχρονη ζωή, διατηρώντας ζωντανή τη σύνδεση, ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

Τα ψηφιδωτά είναι έργα τέχνης, που συνθέτουν εικόνες ή σχέδια. Ο δημιουργός, συνθέτει μικρά κομμάτια ψηφίδων σε διάφορα χρώματα, πάνω σε μια επιφάνεια. Οι ψηφίδες μπορεί να είναι από πέτρα, μάρμαρο, γυαλί, βότσαλα, κοχύλια, κεραμικά ή ακόμη και χρυσό. Για να κολλήσουν μεταξύ τους, ο ψηφοθέτης όπως ονομάζεται ο τεχνίτης, ρίχνει μια ειδική λάσπη ανάμεσά τους, το κονίαμα.

Αποτελούν μία από τις αρχαιότερες μορφές διακόσμησης και τέχνης, ιδιαίτερα διαδεδομένη στην αρχαία Ελλάδα και τη ρωμαϊκή εποχή. Τα συναντάμε σε δάπεδα, τοίχους και εκκλησίες, όπου απεικονίζουν μορφές, τοπία, μυθολογικές σκηνές ή γεωμετρικά σχέδια. Στη Σπάρτη, οι επαύλεις των πλούσιων Ρωμαίων, είχαν όλες δάπεδα με ψηφιδωτά. Γι αυτό, στην πόλη υπάρχουν μέχρι στιγμής 170 ψηφιδωτά.

Η αρπαγή της Ευρώπης στην οικία των ψηφιδωτών στη Σπάρτη

Το ψηφιδωτό η Αρπαγή της Ευρώπης στην οικία των ψηφιδωτών στη Σπάρτη, αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της αρχαίας πόλης και δεν άλλαξε ποτέ θέση. Εκεί δηλαδή που το ανακάλυψαν, εκεί έμεινε για πάντα και σήμερα εκτίθεται στο δάπεδο, ακριβώς δηλαδή εκεί που κατασκευάστηκε τόσους αιώνες πριν. Ένα έργο που μαρτυρά τον πλούτο και την καλλιτεχνική άνθηση της περιοχής, κατά τα ρωμαϊκά χρόνια.

Το έργο διαστάσεων 2,06 x 2.00 μέτρα, είναι του 3ου αιώνα μ. Χ. και απεικονίζει τον γνωστό μύθο της Ευρώπη και του Δία. Ο αρχηγός των θεών της μυθολογίας, μεταμορφωμένος σε ταύρο, απαγάγει την όμορφη Ευρώπη. Πάνω στις πλάτες του, τη μεταφέρει στην Κρήτη, διασχίζοντας τη θάλασσα. Στο ψηφιδωτό, η Ευρώπη, είναι γυμνή και καθιστή πάνω στον ταύρο κι εκείνος τρέχει. Γύρω τους φτερωτές θεότητες του έρωτα, πετάνε κρατώντας το πέπλο της Ευρώπης.

Στον ίδιο μουσειακό χώρο, βλέπουμε και το επίσης υπέροχο ψηφιδωτό του Ορφέα. Το ψηφιδωτό διαστάσεων 1,40x 1,13 μέτρα είναι του 4ου αιώνα μ. Χ. και απεικονίζει τον Ορφέα να παίζει λύρα και να μαγεύει με τη μουσική του, τα ζώα και τα πουλιά γύρω του. Η σκηνή αποπνέει αρμονία και γαλήνη, ενώ συμβολίζει τη δύναμη της τέχνης και της μουσικής που εξημερώνει τη φύση.

Η λεπτομέρεια των ψηφίδων και στα δύο έργα, η ζωντάνια των χρωμάτων και η αρμονία των μορφών, αποκαλύπτουν ένα υψηλό επίπεδο τεχνικής και αισθητικής. Το έργο δεν λειτουργεί μόνο ως διακοσμητικό στοιχείο. Είναι μια αφήγηση ενός από τους πιο γνωστούς μύθους της αρχαιότητας. Πράγμα που δείχνει, πόσο θαύμαζαν την ελληνική μυθολογία, οι Ρωμαίοι.

Η οικία των ψηφιδωτών στην συμβολή των οδών Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και Διόσκουρων, ανήκει στην εφορία αρχαιοτήτων Σπάρτης. Η είσοδος είναι ελεύθερη και ο μουσειακός χώρος λειτουργεί από Τετάρτη έως Δευτέρα, 9:00 με 14:00, ενώ Τρίτη είναι κλειστά.

Δύο ίδια ψηφιδωτά, πιστά αντίγραφα των γνήσιων, βρίσκουμε και στην κεντρική πλατεία της Σπάρτης. Τα έφτιαξε ένας αρχαιολόγος το 2004 που ήταν υπεύθυνος για τη συντήρηση των ψηφιδωτών της Σπάρτης, μετά από ενδελεχή έρευνα ώστε να καταφέρει να τα φτιάξει, ακριβώς ίδια.

Το διάσημο ψηφιδωτό στο κέρμα των 2 ευρώ και σε ένα αξιέπαινο βιβλίο

Ο σπαρτιάτης Τάσος Βεκράκος, ήταν αυτός που είχε την έμπνευση, να απεικονιστεί η αρπαγή της Ευρώπης στο κέρμα των δύο ευρώ. Ο τότε δήμαρχος της πόλης Δημοσθένης Ματάλας, βρήκε εξαιρετική την ιδέα και ξεκίνησε τις διαδικασίες. Ώσπου κατάφερε, το αρχαίο ψηφιδωτό, να στολίσει τη μία όψη του κέρματος των δύο ευρώ. Έτσι πια, όλοι γνωρίζουν πως αυτός ο μύθος, κάποτε αποτυπώθηκε με τον πιο όμορφο τρόπο σε ένα δάπεδο ρωμαϊκής οικίας.

Πολλά χρόνια αργότερα, ο νεαρός σπαρτιάτης, Νικόλας Καρμοίρης, έκανε μια σπουδαία έρευνα σχετικά με το φημισμένο ψηφιδωτό. Έφτασε πολύ πίσω στην ιστορία. Τότε που στη σημερινή πόλη της Σπάρτης, υπήρχαν μόνο χωράφια. Ύστερα ταξίδεψε ως τα ρωμαϊκά χρόνια και τα έργα τέχνης που άφησαν πίσω τους οι κατακτητές.

Μετά, ήρθε η εποχή που όλα ξεχάστηκαν και θάφτηκαν στο χώμα. Ώσπου το 1872 δυο παιδιά που έπαιζαν στην αυλή του σπιτιού τους κι έσκαβαν το χώμα, ανακάλυψαν το ψηφιδωτό της Ευρώπης. Οι αρχαιολόγοι της εποχής, έμειναν άναυδοι με αυτή την ανακάλυψη. Ωστόσο, πέρασαν 150 ακόμη χρόνια, μέχρι η Ευρώπη και ο Ορφέας να βρουν το δικό τους σπίτι. Το ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ανάλαβε το έργο και το παρέδωσε στη Σπάρτη. Έτσι, αυτή η όμορφη ιστορία μέσα στον χρόνο, συνεχίζει ακόμη να ταξιδεύει.

Όλες αυτές τις χρήσιμες πληροφορίες και πολλές ακόμη λεπτομέρειες που αφορούν το ψηφιδωτό, θα τις βρεις στο παιδικό βιβλίο του Νίκου Καρμοίρη “Η αρπαγή της Ευρώπης“. Ένα πολύ καλογραμμένο βιβλίο με την εξαιρετική εικονογράφηση του Γιώργου Σγουρού. Το βιβλίο παρότι παραπέμπει σε παιδικό, δεν είναι. Είναι ένα ανεκτίμητο κομμάτι της σπαρτιάτικης ιστορίας. Αφιερωμένο σε όλους τους Έλληνες. Ίσως αυτό να αποτελεί την τέλεια αφορμή, για να το διαβάσουν και οι ενήλικες.

Αν σου άρεσε η αρπαγή της Ευρώπης, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!

Με την υπογραφή
karidotsouflo