Ένας αναλυτικός ταξιδιωτικός οδηγός για να γνωρίσεις στην Καλαμάτα! Τι να κάνεις, τι να δεις, τι αξίζει να επισκεφτείς και κυρίως τι να δοκιμάσεις στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα του νότου!
Αν σχεδιάζεις την επόμενη εξόρμησή σου στην Καλαμάτα Μεσσηνίας, αποθήκευσε αυτό τον οδηγό με τις ταξιδιωτικές εμπειρίες που προτείνουν οι ντόπιοι! Είναι ο μοναδικός τρόπος, για να γνωρίσεις αληθινά, μια από τις πιο όμορφες πόλεις της Πελοποννήσου.
Ο συνδυασμός της παλιάς και της νέας πόλης, τα ποικιλόμορφα αξιοθέατα, η γαστρονομική κουλτούρα και οι δραστηριότητες, δημιουργούν έναν αστικό καμβά που το παρελθόν πορεύεται με τον παρόν, σε απόλυτη αρμονία. Σαν η σκυτάλη να περνάει από γενιά σε γενιά, με την υπόσχεση ότι δεν θα αλλοιωθεί η παράδοση.
Εκείνο όμως που διαφοροποιεί την Καλαμάτα από τις υπόλοιπες πόλεις του νότου, είναι η αυθεντικότητα που παραμένει στην καθημερινότητα των ντόπιων. Κάτι, που αναμφίβολα βιώνει και ο επισκέπτης. Αρκεί κανείς, να ανακαλύψει όλες εκείνες τις γνήσιες γειτονιές της πόλης. Και μαζί με τις γειτονιές, να έρθει πιο κοντά με το ανθρώπινο συνονθύλευμα. Γιατί παντού και πάντα, οι άνθρωποι είναι που κάνουν τη διαφορά.
Ένα άλλο στοιχείο που κάνει όλο και πιο ελκυστικό αυτό τον τόπο, είναι οι γεύσεις που τον χαρακτηρίζουν. Γιατί, αν δεν ανήκει το φαγητό στις κορυφαίες ταξιδιωτικές εμπειρίες στην Καλαμάτα, τότε τι; Σήμα κατατεθέν της τοπικής κουζίνας είναι η ψητή γουρουνοπούλα, οι ελιές και το ελαιόλαδο και τα τυριά όπως η σφέλα και το ταλαγάνι, τα οποία θα συναντήσεις σε διάφορους τρόπους σερβιρίσματος ή μαγειρέματος. Ύστερα είναι τα παραδοσιακά λαλάγγια, τα λουκάνικα και τα παστά κρεατικά. Ωστόσο στα γλυκά, εδώ πολλά χρόνια, την παράσταση κλέβουν οι χειροποίητες δίπλες!
Η μέρα μας στην Καλαμάτα, ξεκινάει με μια βόλτα στο λιμάνι με τα καΐκια. Ιδανική ώρα είναι λίγο μετά τις εννιά, όπου επιστρέφουν οι ψαρόβαρκες. Εδώ κατεβαίνουν οι ντόπιοι, για να ψωνίσουν φρέσκο ψάρι. Ποτέ δεν είναι βέβαιο, τι είδους θαλασσινά θα φέρουν τα ψαροκάικα. Αλλά αυτό, λίγη σημασία έχει. Την έμπνευση για μαγείρεμα και συνταγές, τη φέρνει η άριστη πρώτη ύλη.
Ο ήλιος άρχισε να μας ζεσταίνει και παρατηρήσαμε για ώρα, τους ψαράδες που πρώτα ξεπούλησαν κι ύστερα συγύρισαν τα δίχτυα τους. Κινήσεις απλές, που ωστόσο στα χέρια τους, έμοιαζαν ολόκληρη ιεροτελεστία!
Ηλιόλουστη η μέρα και είπαμε πως ένας τέτοιος καιρός, σηκώνει έναν περίπατο στο δημοτικό πάρκο σιδηροδρόμων. Αναμφίβολα από τις πιο όμορφες εμπειρίες στην Καλαμάτα, ιδίως αν έχεις παιδιά. Το πάρκο στην πραγματικότητα, αφορά ένα μεγάλο υπαίθριο μουσείο, που καταλαμβάνει μια έκταση 54 στρεμμάτων. Ένα σημείο που κάποτε έσφυζε από ζωή, αφού εδώ εκτός από τον σταθμό των τρένων, λειτουργούσαν αποθήκες για τα προϊόντα και η μεγάλη γεφυροπλάστιγγα.
Εδώ μπορείς να δεις παλιά τρένα, εμπορικά και επιβατικά, ατμομηχανές και ντιζελάμαξες, γερανούς και άλλα εξαρτήματα που ήταν απαραίτητα σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό. Στο κτίριο των παλιών εκδοτηρίων λειτουργεί ένα καφέ αναψυκτήριο, ενώ εντός του πάρκου θα βρεις χώρους για πικ νικ, μικρά γήπεδα μπάσκετ και τένις, ενώ πάνω από τις πεζογέφυρες, έχεις μια πανοραμική θέα του πάρκου. Η είσοδος είναι δωρεάν.
Κάθε Τετάρτη και Σάββατο, λειτουργεί και η λαϊκή αγορά της Καλαμάτας με ντόπια προϊόντα της μεσσηνιακής γης. Θα τη βρεις, κάτω από το κάστρο σε έναν μεγάλο και άνετο χώρο. Είναι τέτοια η ποιότητα και η ποικιλία της αγοράς, που πολλοί φτάνουν εδώ επίτηδες τις συγκεκριμένες μέρες, για να κάνουν και τα ψώνια τους και τη βόλτα τους. Πέρα από την υπαίθρια αγορά με τα φρούτα και τα λαχανικά, υπάρχουν και πολλά καταστήματα όπου μπορείς να αγοράσεις παστά κρέατα, λουκάνικα από την περιοχή, ντόπια τυριά, ελιές και λάδι, παραδοσιακές δίπλες και τα αυθεντικά μανιάτικα λαλάγγια.
Στα πέριξ της λαϊκής αγοράς, ανακαλύψαμε πολύ όμορφα μικρά μαγαζάκια για φαγητό. Τόσο με κρεατικά όσο και με θαλασσινά. Κάτι που μας εξέπληξε ευχάριστα, ιδίως όταν μας είπαν οι ντόπιοι πως τα περισσότερα από αυτά, αποτελούν κορυφαία γευστικά στέκια της πόλης. Και κάπως έτσι μια αγορά, είναι το σημείο αναφοράς όχι μόνο μιας πόλης, αλλά ενός ολόκληρου νομού!
Με τις μυρωδιές να πλημμυρίζουν ακόμη τις αισθήσεις μας και μασουλώντας τραγανά λαλλάγια, πήραμε τα στενά πίσω από τη λαϊκή αγορά και ανηφορίσαμε προς το βυζαντινό κάστρο της Καλαμάτας. Σε αυτή τη μεριά της πόλης, το παραδοσιακό στοιχείο είναι τόσο έντονο, που για λίγο ξεχάσαμε πως περπατούσαμε σε μια πρωτεύουσα νομού. Πως να μην μπερδευτείς όταν το γιασεμί σου χαρίζει το πιο μεθυστικό άρωμα και οι μελωδοί στα μπαλκόνια την πιο αληθινή μουσική;
Παρότι το κάστρο κατέστρεψε ο Ιμπραήμ το 1825 κι έκτοτε το εγκατέλειψαν οι κάτοικοί του, αξίζει να ανέβεις ως εδώ για την εκπληκτική θέα προς την πόλη, από την μεριά του πέτρινου θεάτρου του 1950 που πια δεν λειτουργεί. Αν ανέβεις όμως ψηλότερα και φτάσεις στην εκκλησία της Ευαγγελίστριας, η ματιά σου θα ταξιδέψει ως το καινούριο ανοιχτό θέατρο της πόλης με τα μοβ καθίσματα, που πλέον φιλοξενεί παραστάσεις, συναυλίες και δρώμενα. Η είσοδος στο κάστρο είναι 5 ευρώ, ενώ το μειωμένο εισιτήριο στα 2,5 ευρώ.
Φεύγοντας από το κάστρο, πήραμε το δρομάκι προς το μοναστήρι των Καλογραιών ή Ιερά Μονή Κωνσταντίνου και Ελένης. Η μονή, είναι γνωστή για τα περίφημα χειροποίητα μεταξωτά υφαντά της, που τα φτιάχνουν με παραδοσιακούς αργαλειούς και διατηρούν ζωντανή μια τέχνη που περνά από γενιά σε γενιά. Γι αυτό και υπάρχει μια μόνιμη έκθεση με παλιούς αργαλειούς, είδη ραπτικής, υφαντά αλλά και πολύτιμα εκκλησιαστικά είδη.
Παρότι το μοναστήρι είναι μέσα στην πόλη, νιώσαμε μια πολύ γλυκιά αύρα γαλήνης, να ηρεμεί την ψυχή μας. Για όσους αγαπούν τον θρησκευτικό τουρισμό, αυτή η μονή αποτελεί μια από τις πιο ιδιαίτερες εμπειρίες στην Καλαμάτα.
Αφήνοντας πίσω μας το μοναστήρι και μετά την εκκλησία της Υπαπαντής, όπου σε αυτό το σημείο θα δεις υπέροχες γειτονιές με νεοκλασικά δίπατα σπίτια, πήραμε την οδό Σταδίου προς την ιδιωτική Συλλογή Ενδυμασιών “Βικτώρια Καρέλια”. Από την είσοδό μας στο διατηρητέο κτίριο που στεγάζει το μουσείο, νιώσαμε πως ένα ξεχωριστό ταξίδι στην παράδοση, είχε μόλις ξεκινήσει.
Η παρουσίαση των ενδυμασιών από όλη την Ελλάδα, είναι τουλάχιστον επιβλητική. Τα ρούχα, σαν να τα έραψαν οι μοδίστρες μόλις τώρα, αποκτούν κίνηση. Κι εσύ νιώθεις, πως οι κούκλες στροβιλίζονται σε έναν αέρινο χορό, που κάνει τις καρδιές να σκιρτούν. Ίσως να μοιάζει υπερβολή, αλλά στην πραγματικότητα όλες αυτές οι φορεσιές και η συλλογή από πολύτιμα κοσμήματα, έχουν να μας πουν τη δική τους ιστορία τέχνης και πολιτισμού.
Το εισιτήριο στοιχίζει 5 ευρώ για γενική είσοδο και 3 ευρώ το μειωμένο.
Η βόλτα στο ιστορικό κέντρο της πόλης, μπορεί να διαρκέσει μια ολόκληρη μέρα, αν αναλογιστεί κανείς τα αξιοθέατα, τα μουσεία και όλα τα σημεία ενδιαφέροντος. Καταρχάς, το να περπατάς σε μια παλιά πόλη, αποτελεί μια μοναδική οπτική της αυθεντικότητας ενός τόπου.
Εδώ ο εκσυγχρονισμός έχει αφήσει ανεπηρέαστα τα δρομάκια και τα κτίρια διατηρούν την αρχιτεκτονική τους. Ακόμη, ίδιες παραμένουν οι μυρωδιές και το συνονθύλευμα από τη βουή του κόσμου. Παλιά εδώ λειτουργούσαν τα φημισμένα καπελάδικα και τα παπλωματάδικα της πόλης. Σήμερα, τα περισσότερα από εκείνα τα μαγαζιά, έχουν μετατραπεί σε καταστήματα εστίασης, σε έναν από τους πιο ζωντανούς πεζόδρομους της Καλαμάτας.
Εκτός λοιπόν από την περατζάδα στα σοκάκια και την εξερεύνηση στα μικρά τοπικά μαγαζάκια, εδώ θα βρεις πολλές επιλογές για καφέ, φαγητό και ποτό, καθώς επίσης και το παλαιότερο σουβλατζίδικο της πόλης. Αυτή η βόλτα είναι μια καλή ευκαιρία να ψωνίσεις παραδοσιακά προϊόντα της μεσσηνιακής γης αλλά και να ανακαλύψεις το καλαματιανό μαντήλι!
Μάλιστα από όταν πέσει ο ήλιος και μετά, τα πεζοδρόμια γεμίζουν τραπεζάκια από τα καφέ και τα μπαράκια πίσω από τον ναό των Αγίων Αποστόλων, θυμίζοντάς μας κάτι από το Μοναστηράκι της Αθήνας. Ενώ πίσω από την εκκλησία λειτουργεί και το Αρχαιολογικό μουσείο Καλαμάτας.
Βραδάκι στην Αριστομένους και βόλτα στον πιο πολυσύχναστο πεζόδρομο της πόλης, μέχρι την πλατεία Βασιλέως Γεωργίου. Τα βλέμματα μαγνητίζει το τεράστιο γκράφιτι, εμπνευσμένο από τη μεσσηνιακής καταγωγής σοπράνο, Μαρία Κάλλας. Μια τοιχογραφία που στην πραγματικότητα περιγράφει την Καλαμάτα και τη μεσσηνιακή γη, μέσα από τη σύνδεση του ανθρώπου και της φύσης. Το έργο του Κλεομένη Κωστόπουλου, έδωσε χρώμα στο κέντρο της πόλης και αναδείχτηκε ως η καλύτερη τοιχογραφία για το 2025.
Επηρεασμένοι από το πανέμορφο γκράφιτι επισκεφτήκαμε το πνευματικό κέντρο Καλαμάτας στην ίδια οδό (Αριστομένους). Εδώ μπήκαμε στην μόνιμη έκθεση της Μαρίας Κάλλας, με προσωπικά αντικείμενα της σοπράνο και υλικό από εφημερίδες της εποχής. Η έκθεση ανά κάποιους μήνες ανανεώνεται και κάθε φορά, είναι σαν να επισκέπτεσαι έναν διαφορετικό χώρο!
Στο ίδιο κτίριο είδαμε την έκθεση με τους πίνακες ζωγραφικής, καθώς κι εκθέματα από χειροτεχνίες και κατασκευές από παιδιά. Εντύπωση προκαλεί η τεράστια λαϊκή βιβλιοθήκη με περισσότερα από 140 χιλιάδες βιβλία στα ράφια της, χωρισμένη σε δύο ορόφους. Παιδικό τμήμα και τμήμα ενηλίκων. Τέλος, στη βιβλιοθήκη υπάρχει ένα αξιόλογο αρχείο, από τον μεγάλο σεισμό του 1986. Όλοι οι χώροι στο πνευματικό κέντρο, έχουν ελεύθερη είσοδο.
Στον ίδιο δρόμο, το παλιό δημαρχείο της Καλαμάτας, πλέον αποτελεί ένα μικρό θησαυροφυλάκιο τοπικών προϊόντων της μεσσηνιακής γης. Στους επισκέψιμους χώρους μπορείς να ανακαλύψεις εξαιρετικά ελαιόλαδα, ελιές, ποτά, λικέρ, ζυμαρικά και πολλά ακόμη. Ενώ γυρνώντας τη μικρογραφία του παλιού μύλου, θα διαβάσεις παραδοσιακές συνταγές. Τέλος, εδώ θα βρεις ψηφιακό αρχείο με όλες τις δραστηριότητες που μπορείς να κάνεις στην περιοχή. Είσοδος ελεύθερη.
Το αποστακτήριο Καλλικούνη, έξω από την Καλαμάτα, στον δρόμο προς αεροδρόμιο, έχει διατηρήσει ζωντανή, μια μεθυστική ιστορία (όπως λένε και οι ίδιοι) στον χρόνο. Μια επιχείρηση που λειτούργησε πρώτη φορά το 1850 κι έκτοτε δεν έπαψε ποτέ να παράγει αποστάγματα, κορυφαίας ποιότητας. Η εταιρία, έχει πάρει πολλά βραβεία και διακρίσεις. Ωστόσο, το χρυσό μετάλλιο στο Παρίσι το 1900 για την εξαιρετική ποιότητα μπράντι και λικέρ, κατέχει μια περίοπτη θέση. Δεν είναι και λίγο να παίρνεις χρυσό μετάλλιο για το δικό σου μπράντι, στη χώρα του μπράντι!
Το μυστικό στα ποτά της εταιρίας Καλλικούνης, είναι ο συνδυασμός των αρωμάτων της μεσσηνιακής γης και η διαρκής αναζήτηση καινοτομιών. Δίχως όμως να παραμερίζεται η παράδοση. Κανόνας στην οικογενειακή επιχείρηση, είναι πως κάθε γενιά πρέπει κατέχει άριστες γνώσεις χημείας.
Εδώ, γνωρίσαμε τα εργαστήρια της χημείας, περιηγηθήκαμε στα αποστακτήρια και στα δρύινα βαρέλια όπου ωριμάζει το διάσημο μπράντι. Φυσικά δεν μπορούσαμε να φύγουμε, χωρίς να δοκιμάσουμε λίγο από το φημισμένο μπράντι, το ξεχωριστό τζιν και αρωματικά λικέρ. Η ποτοποιία είναι επισκέψιμη με ελεύθερη είσοδο και είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ταξιδιωτικές εμπειρίες στην Καλαμάτα.
Η Μάνα Ελιά, θα μπορούσε να έχει πάρει αυτή την ονομασία, για λόγους εντυπωσιασμού. Μολαταύτα, το συγκεκριμένο ελαιόδεντρο ποικιλίας καλαμών, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν το μοναδικό που δεν κάηκε από τις επιθέσεις του Ιμπραήμ. Έτσι, οι κάτοικοι πήραν μοσχεύματα από τα κλαδιά και φύτεψαν νέα δέντρα. Γι αυτό τον λόγο, η ελιά ηλικίας περίπου 1700 χρόνων, θεωρείται η μητέρα όλων των ελαιόδεντρων της Μεσσηνίας.
Η περίμετρος του κορμού είναι 9 μέτρα, ενώ το ύψος των κλαδιών αγγίζει τα 15 μέτρα ύψος. Από το 1980 η ελιά ανήκει στα μνημεία της φύσης, ενώ κατέχει και μια σπουδαία θέση στο δίκτυο αιωνόβιων δέντρων της Ελληνικής Επανάστασης.
Στον ίδιο χώρο, έναν αγρό μέσα στην πόλη (οδός Λακωνικής 87) θα δεις ένα μικρό κτήμα με 20 από τις πιο σημαντικές ποικιλίες ελιάς στην Ελλάδα. Εντύπωση μας έκανε το πανδοχείο εντόμων, που μόνο διακοσμητικό δεν είναι, αφού η σημασία του είναι τεράστια για τη βιοποικιλότητα στη βιώσιμη ελαιοκαλλιέργεια. Παρότι, ο χώρος αποτελεί ερευνητικό κέντρο, είναι ανοιχτός προς το κοινό με δωρεάν είσοδο.
Αν σου άρεσαν οι ταξιδιωτικές εμπειρίες στην Καλαμάτα, ακολούθησε με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη
