Polas: ένας πολυχώρος φιλοξενίας και τεχνών στην Καλαμάτα
Φωλιασμένος σε ένα κατάφυτο τοπίο και με ανεμπόδιστη θέα προς τον μεσσηνιακό κόλπο, αυτός ο χώρος δημιουργεί μοναδικές ταξιδιωτικές εμπειρίες.
Μπορεί σήμερα αυτά τα γεφύρια, να τα βλέπουμε ως διακοσμητικά, ωστόσο πριν από πολλά χρόνια, ήταν πολύ χρήσιμα για την καθημερινότητα των ανθρώπων!
Tα υπέροχα πέτρινα γεφύρια, θα έπρεπε να αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία εναλλακτικού τουρισμού στην Ελλάδα. Είναι τόσο τέλεια φτιαγμένα και τόσο γερά, που δεν υπάρχει αμφιβολία πως πρόκειται για θαύματα της μηχανικής.
Την πρώτη φορά, που αντίκρισα ένα τέτοιο πέτρινο γεφύρι στο πουθενά (περίπου δηλαδή), κάθισα και το καμάρωνα για πολλή ώρα. Αρχικά με εντυπωσίασε η τελειότητά του και η παλαιότητά του. Μολονότι, δε μπορώ να πω με βεβαιότητα ποια περίπου χρονολογία το κατασκεύασαν, μπορώ να πω με σιγουριά πως η τεχνική του χτισίματος της πέτρας, είναι κάτι το ασύλληπτα μοναδικό!
Οι άνθρωποι μετέφεραν με τα χέρια και με τη βοήθεια ζώων τις πέτρες, τα εργαλεία και ό, τι άλλο χρήσιμο, για να φτιάξουν αυτά τα μικρά θαύματα της λαϊκής αρχιτεκτονικής. Και πραγματικά, δίχως ίχνος υπερβολής, τέτοια τοξωτά πέτρινα γεφύρια, συναντάμε παντού. Ακόμη και στο πιο απίθανα μέρη! Πράγμα που μας δείχνει την αναγκαιότητά τους σε μια μακρινή ζωή, που μόνο σαν όνειρο μοιάζει σήμερα.
Μέσα σε όλα τα παραπάνω, δεν πρέπει να παραλείπουμε την ικανότητα των πρωτομαστόρων και των τεχνιτών. Άνθρωποι που αποκτούσαν τη γνώση, βάση της εμπειρίας και της λογικής και όχι στα θρανία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι η ελληνιστική γέφυρα στο Ξηροκάμπι Λακωνίας, το οποίο έχτισαν περίπου το 100 π.Χ. και μέχρι σήμερα είναι σε λειτουργία.
Τέτοιες κατασκευές πριν από αιώνες, δεν εξυπηρετούσαν μόνο την αισθητική των κατοίκων αυτών των περιοχών, αλλά κάτι πολύ πιο ουσιώδες και πρακτικό για την καθημερινότητά τους. Μέσω αυτών των γεφυριών, ένωναν τα ποτάμια και μπορούσαν να περνούν απέναντι οι ίδιοι, να μεταφέρουν πράγματα και να φτάνουν μακριά. Ωστόσο, από πουθενά δεν έλειψε η αισθητική αρτιότητα!
Έφτιαχναν τα γεφύρια, λιθαράκι λιθαράκι με μαθηματική ακρίβεια για να μη γκρεμίσουν. Αιώνες τώρα, στέκουν ακόμα όρθια. Σε αντίθεση με κάποιες σημερινές περιπτώσεις που ενώ διαθέτουμε εργαλεία, μέσα και σπουδές, με την πρώτη κακοκαιρία, εξαφανίζονται ολόκληρα έργα. Θα μου πεις και τότε, δεν υπήρχαν αστοχίες; Σαφώς και υπήρχαν. Καθώς όμως οι μάστορες γνώριζαν καλά μία τέχνη, εμπειρικά και όχι θεωρητικά, οι αστοχίες ήταν πολύ λιγότερες.
Και γιατί πέτρα και όχι ξύλο, για την κατασκευή ενός τέτοιου έργου; Διότι η πέτρα είναι πολύ πιο ανθεκτική από το ξύλο και την βρίσκεις… παντού. Για μια ξύλινη κατασκευή, θα έπρεπε να βρεις την πρώτη ύλη από κατάλληλους κορμούς δέντρων και να τη μεταφέρεις από πολύ μακριά. Οι πέτρες όμως υπάρχουν οπουδήποτε. Τέλος, ένα πέτρινο γεφύρι, είναι πολύ πιο σίγουρο, σταθερό και θέλει πολύ λιγότερη συντήρηση.
Karidotsopuflo Tip: Κάπου διάβασα πως η μεγαλειώδης εφεύρεση του τόξου των γεφυριών, είναι η αντίστοιχη επινόηση του τροχού στη μηχανολογία!
Για να φτιάξουν οι μάστορες το τόξο στο γεφύρι, πολλές φορές δημιουργούσαν πρώτα ένα καλούπι από ξύλο και σε εκείνη τη βάση, ξεκινούσε το χτίσιμο της πέτρας. Η κατασκευή απαιτούσε τεράστια μαθηματική ακρίβεια για να μπουν στη σωστή θέση πέτρες και πετραδάκια, ώστε να “κουμπώσουν” μεταξύ τους.
Μικρά θαύματα της αρχιτεκτονικής! Κάτι το οποίο βλέπουμε στο γεφύρι του Αλφειού ποταμού. Στο κάτω μέρος κάτω βλέπουμε την περίφημη πέτρινη γέφυρα της Καρύταινας του 13ου αιώνα. Ακριβώς από πάνω, βλέπουμε τη σύγχρονη γέφυρα για τα αυτοκίνητα. Σαφώς η διαφορά στην αισθητική είναι εμφανής. Κάτω έχουμε ένα κόσμημα της αρχιτεκτονικής που δεν στερεί επ’ ουδενί σε αντοχή, ενώ ακριβώς από πάνω έχουμε μια ψυχρή κατασκευή.
Αξιοσημείωτο είναι, πως πολλές από τις κατασκευές γεφυρών της Ελλάδας, τις χρηματοδοτούσαν ιδιώτες. Λογικό, αν σκεφτεί κανείς πως οι έμποροι, προφανώς και θα ήθελαν να πουλήσουν τα προϊόντα τους και σε άλλες περιοχές, αλλά δεν υπήρχε τρόπος να περάσουν τα ποτάμια. Ή σε άλλες περιπτώσεις, δυο αντικριστά χωριά δε μπορούσαν να επικοινωνήσουν το χειμώνα, επειδή δεν μπορούσαν να περάσουν το ποτάμι.
Μάλιστα κάποια γεφύρια, όπως αυτά της Κόνιτσας, είχαν κρεμασμένο ένα καμπανάκι στην καμάρα τους. Όταν φύσαγε πολύ, αυτό χτύπαγε και προειδοποιούσε τους περαστικούς, να μη διαβούν τη γέφυρα γιατί αυτό ήταν επικίνδυνο.
Τα πέτρινα γεφύρια στην Ελλάδα, αποτελούν ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της μηχανικής, της αρχιτεκτονικής και στις μέρες μας, του εναλλακτικού τουρισμού. Αξίζει να γνωρίζουμε κάτι από την ιστορία τους!
Αν σου άρεσαν τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Με την υπογραφή
karidotsouflo
