• NEWSLETTER
Ιστορικό

Γεράκι Λακωνίας: το χωριό του Πάρνωνα που κατοικείται 6.000 χρόνια συνεχόμενα

Η ιστορία στο Γεράκι Λακωνίας, ξεκινάει από Νεολιθική Εποχή και φτάνει μέχρι τις μέρες μας, διαγράφοντας μια λαμπρή πορεία στον χρόνο.

Ελένη Βλάχου
25 Μαΐου, 2026

Το Γεράκι Λακωνίας, ξεκίνησε να κατοικείται πριν από 6.000 χρόνια και μέχρι σήμερα δεν έπαψε ποτέ να έχει ζωή και να εξελίσσεται. Περνώντας από όλες τις περιόδους του παρελθόντος, το χωριό του Πάρνωνα, άκμασε, μεγαλούργησε και σήμερα αποτελεί, ένα από τα πολυπληθέστερα χωριά της Λακωνίας.

Για να πούμε πως ένα μέρος δεν έπαψε ποτέ να να έχει ζωή, σημαίνει πως οτιδήποτε και να συνέβη, οι κάτοικοί του δεν το εγκατέλειψαν ποτέ. Ακόμη κι αν έπρεπε να ξανά χτίσουν τα σπίτια τους και τις ζωές τους, το έκαναν στον ίδιο τόπο. Γι αυτό, σε τέτοια μέρη, συνήθως συνυπάρχει το παλιό και το καινούριο, με τέτοιο τρόπο που το ένα μοιάζει αναπόσπαστο κομμάτι του άλλου.

Γεράκι Λακωνίας _ ένα χωριό με τεράστια ιστορία

Η ιστορία στο Γεράκι Λακωνίας, ξεκινάει από Νεολιθική Εποχή (4η χιλιετία προ Χριστού). Αυτό μαρτυρούν τα ευρήματα των ανασκαφώνστις αρχές του προηγούμενου αιώνα, στην περιοχή “Δοντάκια” που εκεί ήταν η ακρόπολη του Γερακίου. Την εποχή εκείνη, χαρακτήρισε η ανάγκη των ανθρώπων για μόνιμη εγκατάσταση και η εξημέρωση ζώων με την καλλιέργεια της γης. Τη νέα τάση αυτή του ανθρώπου, ακολούθησε και η τέχνη της κεραμικής και η τελειοποίηση των εργαλείων τους.

Η ίδια περιοχή, συνέχισε να έχει μόνιμους κατοίκους και κατά την Εποχή του Χαλκού, η οποία ήρθε μετά τη Νεολιθική. Χωρίς λοιπόν να εγκαταλειφθεί ή καταστραφεί η περιοχή, σταδιακά ακολούθησε την τάση μιας νέας εποχής που τότε άκμαζε στην Πελοπόννησο, μέχρι που την υιοθέτησε εντελώς. Την εποχή του Χαλκού, χαρακτήρισαν οι μεταλλουργικές τεχνικές εξόρυξης χαλκού και άλλων μετάλλων για τη δημιουργία κραμάτων.

Εκείνη την εποχή, εφόσον οι άνθρωποι είχαν πλέον υιοθετήσει τη μόνιμη εγκατάσταση και είχαν φτιάξει τις πρώτες κοινωνίες, άρχισαν να δημιουργούν λαμπρούς πολιτισμούς. Όπως τον κυκλαδικό και τον μινωικό πολιτισμό που επηρέασαν την ηπειρωτική Ελλάδα, για να δημιουργήσει τον δικό της μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η εξέλιξη της περιοχής ήταν τέτοια, που σύμφωνα με τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους, η αρχαία πόλη Γερόνθραι, το σημερινό δηλαδή Γεράκι Λακωνίας στις πλαγιές του Πάρνωνα, αποτελούσε σημαντικό οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο. Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως επιγραφές, γλυπτά, νομίσματα κι ένα πλούσιο οδικό δίκτυο, που επιβεβαιώνουν αυτή την άποψη.

Θέα από το Φράγκικο κάστρο του Γερακίου

Η ίδια πορεία ακμής, συνέχισε και κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους, όπου το Γεράκι αποτέλεσε σπουδαίο εμπορικό κέντρο. Εδώ όριζαν τις ανώτατες τιμές των κύριων προϊόντων, καθώς επίσης και τις ποινές για τη μην τήρηση αυτών των ορίων. Σύμφωνα με τον Παυσανία, στην αρχαία πόλη λειτουργούσαν οι ναοί του Απόλλωνα και του Άρη. Ενώ η πόλη είχε ως προστασία, ένα τεράστιο κυκλώπειο τείχος.

Αργότερα με την κατάκτηση των Φράγκων, ήρθε μια νέα εποχή ακμής και μεγαλοπρέπειας για το Γεράκι. Το κάστρο που έχτισαν οι Φράγκοι τον 13ο αιώνα, αποτελούσε συνδετικό κρίκο, μεταξύ των καστροπολιτειών της Μονεμβασιάς και του Μυστρά. Γνώρισε μεγάλες δόξες, αφού εκεί εγκαταστάθηκαν γνωστές οικογένειες με τίτλους. Το 1700, οι κάτοικοί του το εγκατέλειψαν κι έχτισαν τον νέο οικισμό πιο χαμηλά.

Στα Ύστερα Βυζαντινά Χρόνια, το Γεράκι επικεντρώθηκε στον πολιτισμό και τη θρησκεία. Υπάρχει μάλιστα η φήμη στην περιοχή, πως την περίοδο εκείνη στο Γεράκι λειτουργούσαν τόσες εκκλησίες, όσες και οι μέρες του χρόνου. Κάτι το οποίο, δεν έχει αποδείξει κανείς, έως τώρα. Το βέβαιο είναι πως υπήρχαν πάρα πολλές εκκλησίες, ζωγραφισμένες με σπάνιες αγιογραφίες. Μέχρι σήμερα, οι κάτοικοι ανακαλύπτουν κρυμμένα και μισογκρεμισμένα ξωκκλήσια, σε κτήματα και δύσβατες περιοχές.

Διαβαίνοντας το Γεράκι μέσα από την τουρκοκρατία, την Επανάσταση του ’21, την απελευθέρωση και τους παγ, δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί ένα κομβικό σημείο εμπορίου. Παράδοση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, μιας και οι κάτοικοί του ασχολούνται ενεργά με τη γεωργία και (λιγότερο) με την κτηνοτροφία. Η παραγωγή κυρίως λαδιού κι ελιάς, έχει κάνει το Γεράκι γνωστό σε όλο τον κόσμο.

Τα φημισμένα κιλίμια του χωριού και η σπάνια τέχνη τους

Το ελπιδοφόρο όλων αυτών, είναι πως δεν μιλάμε για ένα μέρος θύμα της αστυφιλίας και του σύγχρονου τρόπου ζωής, αλλά για ένα ολοζώντανο χωριό. Ένα από τα λίγα μέρη της Λακωνίας, που κρατάνε ακόμα κόσμο.

Σήμερα εκείνο που κινεί το ενδιαφέρον γι αυτό το χωριό του Πάρνωνα, είναι η υφαντική τέχνη των κιλιμιών του στον όρθιο αργαλειό. Μια τέχνη εγγεγραμμένη στο εθνικό ευρετήριο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Τα γερακίτικα κιλίμια, έχουν βραβευτεί για την μοναδική τεχνική τους στη Βιέννη το 1873 και στη Θεσσαλονίκη το 1933.

Τα συγκεκριμένα χαλιά, οι υφάντρες τα υφαίνουν σε όρθιους αργαλειούς, με μάλλινες κλωστές σε διάφορα χρώματα. Κατά την ύφανση, δημιουργούν μοτίβα και παραστάσεις με ανθρώπους, ζώα και εικόνες από τη φύση. Αυτά τα κιλίμια, ανέκαθεν ήταν ακριβά για τα αποκτήσει κάποιος. Κυρίως για τον χρόνο, αλλά και την τέχνη που απαιτούσαν, ώστε κάθε ένα, να είναι μοναδικό.

Εκτός από τα κιλίμια, με την ίδια τεχνική υφαίνουν και τα ταγάρια. Μάλλινες τσάντες δηλαδή, από συνδυασμούς χρωμάτων που απεικονίζουν παραστάσεις από την καθημερινότητα. Οι υφάντρες του Γερακίου, μέσα στα χρόνια έχουν κάνει μια προσπάθεια να συγκεντρώσουν όσο περισσότερα υφαντά και κιλίμια μπορούν. Με αυτό τον τρόπο οργανώνουν εκθέσεις, όχι μόνο στην περιοχή αλλά και σε μουσεία όπως το Μπενάκη στην Αθήνα.

Αν σου άρεσε το Γεράκι Λακωνίας, τότε ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: FacebookInstagramYouTube και Tik Tok!

Με την υπογραφή
Karidotsouflο

Διαβάστε σχετικά άρθρα

Μετάβαση στο περιεχόμενο