Ένα τέτοιο τραπέζι, δεν είναι μόνο μια γαστρονομική εμπειρία. Είναι ωδή στην παράδοση, στην αγνή αυθεντική ελληνική μαγειρική κουλτούρα και στις μνήμες μας!

Στον Άγιο Νικόλα Βοιών, μόλις 10 λεπτά μακριά από τη Νεάπολη Λακωνίας, το εστιατόριο Νεράιδα μας παίρνει από το χέρι και μας ταξιδεύει σε μια πραγματικά νόστιμη εποχή. Απαλλαγμένη από επεξεργασμένες πρώτες ύλες, από υλικά με παράξενα ονόματα και από απαιτητικές τεχνικές.
Λόγω της γεωγραφικής θέσης των Βοιών, υπάρχουν στην τοπική κουζίνα επιρροές από όλη την Ελλάδα αλλά και από τη μεσογειακή γαστρονομία. Πως θα μπορούσε άλλωστε να μην συμβαίνει αυτό σε ένα σημείο του χάρτη, που στο παρελθόν υπήρξε ένα σπουδαίο κομβικό σημείο; Τόσο για το εμπόριο και τις επικοινωνίες, όσο και για τις επαφές μεταξύ των πολιτισμών.

Μην ξεχνάμε πως το ένδοξο Παυλοπέτρι απέναντι από την Ελαφόνησο, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους αποτελούσε ένα σημαντικό εμπορικό λιμάνι και κόμβος ναυτιλιακών ανταλλαγών. Από την εποχή που το νερό σκέπασε κι αφάνισε την πόλη, πέρασαν πολλοί αιώνες. Ωστόσο, η προνομιακή θέση στη θάλασσα των Βοιών, δεν έχασε ποτέ την αξία και τη σημαντικότητά της.
Με το πέρασμα της ιστορίας από όλα αυτά τα χρόνια και με το ανακάτεμα των πολιτισμών, μοιραία η τοπική κουζίνα, έδωσε αλλά και πήρε στοιχεία. Τι πιο όμορφο άλλωστε, όταν οι λαοί ανταλλάσσουν, πολιτισμό, μουσικές και γεύσεις!

Φτάνουμε μεσημέρι Κυριακής στον Άγιο Νικόλα. Παρόλο που έχω περάσει πολλές φορές από αυτό το χωριό, δεν έχω μπει ποτέ μέσα καθώς υπάρχει δρόμος που παρακάμπτεις το κέντρο. Η Νεράιδα είναι ακριβώς πάνω στον δρόμο, που σε φέρνει μέσα στον οικισμό. Καταλαβαίνεις πως έφτασες, μόλις δεις τη μεγάλη αυλή και τη βεράντα.
Η γαλάζια αυλόπορτα, τα λουλούδια στα παρτέρια και οι διακοσμητικές κολοκύθες που κρέμονται από την κληματαριά, αρκούν για να μας μεταφέρουν σε μια εποχή, λίγο πιο μακριά από δω. Όσοι έχουμε μεγαλώσει σε χωριά, ξέρουμε πως κάπως έτσι ήταν οι αυλές των γιαγιάδων μας. Κατάφυτες από λουλούδια, με ασβεστωμένα τα πεζούλια και την κληματαριά να χαρίζει ίσκιο και σταφύλια.

Τα παράθυρα στο εσωτερικό του μαγαζιού, είναι ανοιχτά. Όμοια με καμβάδες, ζωγραφισμένους με μαεστρία στο χέρι. Μόνο που η ομορφιά αυτού του κόσμου, δεν έχει ανάγκη μπογιές και πινέλα. Είναι πραγματική. Ένα απαλό αεράκι αναδεύει τις στρωμένες λαδόκολλες στα τραπέζια. Τα τζιτζίκια συνεχίζουν και τραγουδάνε, κι ας έχει μεσιάσει ο Σεπτέμβρης. Ένα τζουκ μποξ από τα παλιά, είναι έτοιμο να παίξει και η Αλίκη Βουγιουκλάκη να χορέψει.
Ο Αντώνης και ο Παντελής, μας καλωσορίζουν. Η φιλοσοφία εδώ, κρύβει κάτι από τη ζεστασιά της φιλοξενίας. Σαν να μπαίνεις σε ένα γνώριμο μέρος και περιμένεις να ανταμώσεις με ανθρώπους που αγαπάς! Είναι φίλοι πολλά χρόνια κι έχουν πορευτεί σε πολλά, αγκαζέ. Δουλειές, χαρές, λύπες, αποτυχίες, νέα ξεκινήματα. Αλλά έτσι είναι η ζωή, χωρίς τα νάζια της, προκοπή δεν κάνει.

Ο Αντώνης, τραβάει μια καρέκλα και κάθεται μαζί μας. Μας εξηγεί τι είναι το κάθε πιάτο. Έχει δίκιο να νιώθει την ανάγκη για περιγραφές. Δεν ξέρουν όλοι τι είναι το τουλουμοτύρι. Ούτε γνωρίζουν όλοι, τι είναι η γλίνα. Μολαταύτα, ακόμη κι αν δεν ξέρεις τι είναι όλα αυτά, πρέπει να τα δοκιμάσεις. Κυρίως γιατί, τόσες μαζεμένες παραδοσιακές γεύσεις, δύσκολα βρίσκεις πλέον σε μαγαζιά. Και το πιο σπουδαίο είναι, πως στη Νεράιδα στον Άγιο Νικόλα Βοιών, σχεδόν όλες οι πρώτες ύλες προέρχονται από τη βατικιώτικη γη.
Το ελαιόλαδο, το κρασί, τα λαχανικά, το μέλι, τα αυγά και τα φρούτα, είναι από τοπικές καλλιέργειες. Τα γάλατα, τα τυριά ακόμη και τα κρέατα, είναι από στάνες της ευρύτερης περιοχής της Νεάπολης Λακωνίας. Μα η έκπληξη είναι πως ακόμη και το ψωμί είναι ζυμωτό. Ο Παντελής που έχει αναλάβει την κουζίνα του εστιατορίου, είναι μάστορας του είδους. Το πάθος του γι αυτό που κάνει είναι έκδηλο, σε κάθε πιάτο!

Πιάνουμε κουβέντα με τον Παντελή και μου λέει πως ξυπνάει νωρίς το πρωί, για να προλάβει ανοιχτούς τους κολοκυθοανθούς. Όταν τους δοκιμάζουμε καταλαβαίνουμε πως αυτό το φαγητό έχει άλλη βαρύτητα. Λες και οι ανθοί που μοσχομυρίζουν χωριό και καλοκαίρι, είναι προσωπική υπόθεση του σεφ. Από τη συλλογή τους, μέχρι το μαγείρεμα!
Σε ένα τέτοιο μαγαζί, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε ένα πιάτο με βατικιώτικα κρεμμύδια γιαχνί. Μπορεί να μοιάζει ένα ταπεινό φαγάκι. Και ίσως να είναι. Κανένα δυσεύρετο υλικό και κανένας βαθμός δυσκολίας. Σε καιρούς όμως του γρήγορου κι εύκολου φαγητού, τέτοιες συνταγές είναι ανεκτίμητες. Όχι μόνο για την απλότητα της νοστιμιάς τους αλλά και για την θρεπτική αξία τους. Εξάλλου, η περιοχή φημίζεται για την παραγωγή κρεμμυδιών.


Στην περίπτωσή μας, αυτό το γιαχνί ήταν περισσότερο και από ιδανικό για να βουτήξουμε το φρέσκο ψωμί του Παντελή, που ακόμα έκαιγε όταν έφτασε στο τραπέζι μας. Το φτιάχνει με αλεύρι ολικής άλεσης, που αλέθεται στον νερόμυλο στα Τάλαντα Λακωνίας. Με το ίδιο ψωμί βουτήξαμε στη σάλτσα του γιαουρτομεζέ με τις κοκκινιστές μελιτζάνες και στη σάλτσα από τα σαλιγκάρια στιφάδο.
Τα τυριά που φάγαμε, τουλουμοτύρι και λαδοτύρι, ήταν αξεπέραστα. Αρκεί μια μπουκιά για να καταλάβεις, ποια είναι η διαφορά του αληθινού χωριάτικου τυριού, από αυτά του εμπορίου. Γεμάτες, βουτυράτες γεύσεις του τσοπάνη. Η πινελιά με τη μαρμελάδα κρεμμυδιών, πάντρεψε τόσο άψογα το γλυκό με το αλμυρό, που το τελικό αποτέλεσμα ήταν ακαταμάχητο!


Και για να σου λύσω την απορία, το τουλουμοτύρι είναι παραδοσιακό χειροποίητο τυρί που έφτιαχναν σχεδόν σε όλα τα ορεινά χωριά της Ελλάδας και λόγω έλλειψης δοχείων, το συντηρούσαν μέσα σε δέρματα ζώων. Στη Νεράιδα το σερβίρουν πάνω σε φύλλο συκιάς. Δεν γνώριζα τον λόγο. Ο Αντώνης μας είπε, πως τα παλιά χρόνια τύλιγαν τα τυριά σε συκόφυλλα, για να τα διατηρούν στη ζέστη.
Αν και υπάρχουν και επιλογές για ψητά της ώρας, δεν υπάρχει ούτε μισός λόγος να αρνηθείς ένα καλομαγειρεμένο βετούλι (μεγαλύτερο σε ηλικία κατσίκι) με πουρέ μελιτζάνας ή ένα κατσικάκι στη λαδόκολλα με θυμάρι, ακόμα κι έναν κόκορα κοκκινιστό με χυλοπίτες ή ένα ολόκληρο χοιρινό κότσι για τη μέση, σιγοψημένο και μελωμένο, τόσο όσο πρέπει για να λιώνει στο στόμα!


Όσο για τα γλυκά και τα παγωτά, είναι κι αυτά όλα χεράτα. Φτιαγμένα με παραδοσιακές μεθόδους και χρησιμοποιώντας μόνο ύλες πρώτης ποιότητας. Τα αρώματα σε όλες τις γλυκιές δημιουργίες είναι φυσικά από βότανα και εσπεριδοειδή από την περιοχή. Ενώ οι έννοιες των τεχνητών αρωμάτων και χρωμάτων, τα μείγματα του εμπορίου και τα ενισχυτικά γεύσης, είναι άγνωστες στο ζαχαροπλαστείο της Νεράιδας.
Τέλος, στο εστιατόριο, μπορείς να επιλέξεις και τον χυμό σου, που τον παρασκευάζουν οι ίδιοι. Το ίδιο ισχύει και για τα σπιτικά λικέρ. Τα γλυκά μπορείς να τα βρεις και στο ζαχαροπλαστείο στην κωμόπολη της Νεάπολης, Αχιλλέα Βαρβαρέσσου 8.


Μάλιστα, το παγωτό πορτοκάλι που φτιάχνουν με άρωμα αρμπαρόριζας, πήρε το πρώτο βραβείο το 2024 στον διεθνή διαγωνισμό Gelato Festival World Masters, που έγινε στην Αθήνα.
Ένα τέτοιο τραπέζι, δεν είναι μόνο μια γαστρονομική εμπειρία. Που ναι, εδώ ταιριάζει απόλυτα αυτός ο όρος. Ενδεχομένως, να είναι και λίγος. Ένα τέτοιο τραπέζι είναι ωδή στην παράδοση, στην αγνή αυθεντική ελληνική μαγειρική κουλτούρα και στις μνήμες μας!

Αν σου άρεσε το εστιατόριο Νεράιδα στον Άγιο Νικόλα Λακωνίας, ακολούθησε με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη