Δύο μέρες στο βουνό σε μια απαιτητική και δύσκολη πεζοπορική διαδρομή, που δημιούργησε μία μοναδική εμπειρία!

Ακολουθώντας αρχικά από τη Σπάρτη έναν συνδυασμό μονοπατιών στον Ταΰγετο και ύστερα το εθνικό μονοπάτι 032, ξεκινήσαμε την πεζοπορία προς Καρδαμύλη. Περπατήσαμε 2 μέρες στο βουνό μέσα σε δάση, φαράγγια και δύσκολα σημεία. Ωστόσο αυτή η διαδρομή είναι αναμφίβολα μία από τις πιο ενδιαφέρουσες σε όλη την Ελλάδα.
Πρέπει όμως να σημειωθεί πως η κατάβαση στο Φαράγγι του Βυρού, δεν είναι καθόλου εύκολη. Το περισσότερο μέρος το διασχίζουμε μέσα στο ρέμα, πατώντας πάνω σε πέτρες και βράχια. Κάτι το οποίο είναι πολύ κουραστικό για τα πόδια. Ειδικά για τα γόνατα και τους αστραγάλους. Αυτό το κομμάτι, δεν είναι κατάλληλο για ανθρώπους που δεν μπορούν να σκαρφαλώσουν και να δρασκελίζουν μεγάλες πέτρες ή βράχια.

Η πεζοπορία μας ξεκινάει, συγκεκριμένα από το χωριό Παρόρι, 5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Σπάρτης. Εκεί ακολουθώντας τη σήμανση ακριβώς δίπλα από την πλατεία του χωριού, ανηφορίζουμε προς παναγία Λαγκαδιώτισσα και μετά προς το εκκλησάκι της Σωτήρας. Μέχρι τη Σωτήρα θα περπατήσουμε λιγότερο από 1 ώρα (2 χιλιόμετρα) σε ένα εύκολο ελαφρώς ανηφορικό μονοπάτι.
Από τη Σωτήρα και μετά, ακολουθούμε αριστερά τον χωματόδρομο και ανεβαίνουμε προς το μοναστήρι της Φανερωμένης στο χωριό Αναβρυτή Ταϋγέτου. Η διαδρομή στον χωματόδρομο είναι περίπου 45 λεπτά (3,5 χιλιόμετρα) σε μια μόνιμα ανηφορική διαδρομή. Νερό βρίσκουμε και στη Σωτήρα και στο μοναστήρι της Φανερωμένης όπου είναι επισκέψιμο (εκτός μεσημεριανές ώρες). Περπατώντας από τη Φανερωμένη μέχρι το χωριό Αναβρυτή Λακωνίας, η απόσταση είναι 2 χιλιόμετρα και θα την διανύσουμε μέσω ασφαλτοστρωμένου δρόμου σε περίπου 20 λεπτά.

Στο κέντρο της Αναβρυτής, θα συναντήσουμε τις πινακίδες των ορεινών διαδρομών. Εμείς προχωράμε με τη σήμανση για το μονοπάτι προς Λακκώματα Ταϋγέτου. Από την Αναβρυτή μέχρι τα Λακκώματα θα περπατήσουμε περίπου 2 ώρες (4,5 χιλιόμετρα) σε ένα αρχικά εύκολο μονοπάτι που στην πορεία όμως θα γίνει κουραστικό, γιατί έχει απότομη ανηφορική κλίση.
Η θέση Λακκώματα είναι ιδανική για ξεκούραση και ανεφοδιασμό σε νερό. Από δω και στο εξής υπάρχουν πηγές στο βουνό, ωστόσο η ποσότητα του νερού εξαρτάται από την εποχή και τις βροχοπτώσεις. Εμείς μήνα Ιούνιο που περάσαμε, βρήκαμε νερό σε όλες τις πηγές.

Από τα Λακκώματα φεύγουμε προς καταφύγιο Ταϋγέτου ΕΟΣ Σπάρτης. Στην αρχή το μονοπάτι είναι ανηφορικό, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος του είναι σε ευθεία κλίση. Γι αυτή την απόσταση των 7,5 χιλιομέτρων υπολογίζουμε περίπου 3,5 ώρες περπάτημα.
Στο σημείο που έχει γίνει κατολίσθηση από τα βράχια, περίπου στη μέση της διαδρομής Λακκώματα – καταφύγιο Ταϋγέτου, ακολουθούμε ευθεία πορεία. Υπάρχουν πέτρινοι κούκοι που θα μας βοηθήσουν, μέχρι να βρούμε ξανά τα σημάδια σε δέντρα ή πέτρες, για να μην βγούμε εκτός πορείας. Σε αυτό το τμήμα της πεζοπορίας μας, βρήκαμε και μαζέψαμε φρέσκο τσάι.

Το καταφύγιο του ΕΟΣ Σπάρτης είναι μόνιμα κλειστό. Αν θέλει κάποιος να κλείσει διανυκτέρευση, πρέπει να επικοινωνήσει με τους υπεύθυνους του συλλόγου. Υπάρχει όμως και η καλύβα Ταϋγέτου που μοιάζει με καταφύγιο και φιλοξενεί έως 10 άτομα. Στην πραγματικότητα η καλύβα ήταν το σπίτι ενός βοσκού και σήμερα λειτουργεί σαν ένα εναλλακτικό κατάλυμα στο βουνό. Από το ορειβατικό καταφύγιο του Ταϋγέτου περπατώντας στον χωματόδρομο, η καλύβα απέχει σχεδόν 1 χιλιόμετρο.
Στην καλύβα υπάρχει νερό και ρεύμα από ηλιακά πάνελ, τα οποία όμως πρέπει να καταναλώνουμε με οικονομία. Επίσης θα βρούμε τρόφιμα πρώτης ανάγκης και βασικά υλικά για ένα απλό μαγείρεμα. Μολαταύτα, καλό είναι να έχουμε φροντίσει για τα δικά μας πράγματα.

Την πρώτη μέρα από την αφετηρία μας στο χωριό Παρόρι μέχρι την καλύβα Ταϋγέτου όπου και διανυκτερεύσαμε, έχουμε περπατήσει λίγο παραπάνω από 20 χιλιόμετρα σε περίπου 9 ώρες μαζί με τις στάσεις.
Ο συνδυασμός μονοπατιών που ακολουθήσαμε, είχε ανηφορική κλίση. Από το Παρόρι (280 μ. υψόμετρο) μέχρι την καλύβα Ταϋγέτου (1450 μ. υψόμετρο) όπου διανυκτερεύσαμε, καλύψαμε 1170 μέτρα υψομετρικής διαφοράς. Το θετικό σε αυτή τη διαδρομή είναι πως νερό πόσιμο βρίσκουμε συχνά, οπότε απαλλασσόμαστε από το περιττό βάρος.

Η δεύτερη μέρα ξεκινάει νωρίς το πρωί και από την καλύβα και περπατάμε πάνω στον χωματόδρομο προς καταφύγιο Ταϋγέτου ΕΟΣ Σπάρτης. Στα 500 περίπου μέτρα θα δούμε στα αριστερά μας πινακίδες προς Πενταυλούς με την ένδειξη του εθνικού μονοπατιού 032. Από την καλύβα και μέχρι τους Πενταυλούς θα περπατήσουμε περίπου 45 λεπτά και μέχρι τη θέση Δημαρχείο άλλα 15 λεπτά, σε εύκολα μονοπάτια. Νερό υπάρχει και στους Πενταυλούς και στη θέση Δημαρχείο.
Από το Δημαρχείο μέχρι τη θέση Σωρός, έχουμε μόνιμα ανηφορική πορεία, με έντονη κλίση. Η θέση Σωρός, είναι ένα βουναλάκι από πέτρες αφιερωμένος στους ήρωες Μανιάτες του 1821. Κατά μία άλλη προφορική παράδοση, ο Σωρός είναι αναθέματα προς τον Ιμπραήμ.

Από το Δημαρχείο μέχρι τη θέση Σωρός, θα περπατήσουμε 1,5 περίπου ώρα. Μετά έχουμε κατηφορικό μονοπάτι μέχρι τον Άγιο Δημήτριο (10 λεπτά περπάτημα), όπου και θα βρούμε νερό. Αυτό όμως, είναι το τελευταίο σημείο με πόσιμο νερό, πριν βγούμε από το φαράγγι του Βυρού. Το δάσος της Βασιλικής σε αυτό το κομμάτι, είναι απλώς μαγευτικό!
Από το καταφύγιο Σπάρτης μέχρι το καταφύγιο Καλαμάτας, η απόσταση είναι λιγότερο από 6 χιλιόμετρα και θα την διανύσουμε σε περίπου 2,5 ώρες μαζί με τις στάσεις. Από την καλύβα Ταϋγέτου, θα περπατήσουμε 5 λεπτά λιγότερο.
Το νέο καταφύγιο του ΕΟΣ Καλαμάτας και το καταφύγιο ανάγκης (καλύβα μπάρμπα Λια) απέχουν μόνο 5 λεπτά με τα πόδια πάνω σε χωματόδρομο, από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, όπου φτάνουμε από το μονοπάτι.

Στην πραγματικότητα, το μονοπάτι προς Πενταυλούς και Άγιο Δημήτριο στον Ταϋγετο συνδέει τα δύο καταφύγια του βουνού. Σε αυτό το σημείο, στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και προς το καταφύγιο της Καλαμάτας, βλέπουμε μικρά σπίτια. Εδώ λοιπόν υπάρχει ένας παλιός εποχιακός οικισμός υλοτόμων και κτηνοτρόφων.
Σε όλη αυτή τη διαδρομή, ακόμη και μέσα στο φαράγγι θα συναντήσουμε παλιές στάνες και μαντριά. Εδώ είναι το τελευταίο σημείο που μπορούμε να γεμίσουμε νερό τα παγούρια μας. Η επόμενη βρύση βρίσκεται 14 χιλιόμετρα και 5 ώρες μακριά.

Ακολουθώντας τις πινακίδες, αφήνουμε πίσω μας τον χωματόδρομο και αρχίζουμε να κατεβαίνουμε προς τη ρεματιά και το φαράγγι του Βυρού. Σε αυτό το σημείο, η κατάβαση είναι πολύ απότομη γι αυτό είναι απαραίτητα τα μπατόν πεζοπορίας για σταθερότητα και ασφάλεια.
Μετά από περίπου 20 λεπτά κατάβασης, μπαίνουμε μέσα στο φαράγγι. Στην αρχή το χώμα είναι πατημένο και η διαδρομή μοιράζεται σε πλαϊνά μονοπάτια και στο ρέμα. Από ένα σημείο και μετά όμως, η διαδρομή προχωράει μέσα στο φαράγγι. Η δυσκολία εδώ είναι μεγάλη, καθώς πρέπει συνέχεια να δρασκελίζουμε πέτρες ακόμη και να σκαρφαλώνουμε σε βράχια για να περνάμε.

Ωστόσο παρά την αγριάδα του μέρους και την απομόνωση από τον όποιο πολιτισμό, είδαμε αρκετές στάνες, ακόμη και γειτονιές από παλιά πέτρινα σπίτια που σε καμία περίπτωση δεν τα λες οικισμούς. Μου έκανε εντύπωση πως σε ένα σημείο, έξω από ένα παλιό σπίτι, κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά, διακρίναμε και ένα παλιό αλώνι ακόμη και εκκλησίες.
Μήνας Ιούνιος που περάσαμε εμείς, η μυρωδιά της ρίγανης ακόμα και μέσα στη ρεματιά του Βυρού, ήταν έντονη. Μολαταύτα, στη μεσσηνιακή πλευρά του Ταϋγέτου, αυτή την εποχή δεν βρήκαμε ούτε μία πηγή με πόσιμο νερό. Γι αυτό, καλό είναι να έχουμε μαζί μας, τουλάχιστον ένα λίτρο νερό.
O χρόνος κατάβασης στο φαράγγι δεν είναι ίδιος για όλους, καθώς ο καθένας αποκτά τον δικό του ρυθμό, δεδομένης της δυσκολίας στη ρεματιά. Αν έχουμε το νου μας και δεν χάνουμε τα σημάδια με το νούμερο 32 μέσα σε κόκκινο ρόμβο, θα ξεκουραζόμαστε περπατώντας σε ίσιωμα. Εμείς τα χάσαμε αρκετές φορές και η καταπόνηση στα πόδια μας, ήταν πιο έντονη.

Το φαράγγι του Βυρού μετράει 19 χιλιόμετρα μέχρι την Καρδαμύλη Μεσσηνίας. Ωστόσο η έξοδος του εθνικού μονοπατιού 032, είναι 5 χιλιόμετρα πριν την απόληξη του φαραγγιού στη θάλασσα. Αν προχωρήσουμε σύμφωνα με τις ενδείξεις του μονοπατιού, θα βγούμε στο χωριό Τσέρια μεσσηνιακής Μάνης.
Όμως υπάρχει και πιο εύκολος τρόπος να βγούμε από το φαράγγι αν δεν θέλουμε να φτάσουμε στα Τσέρια, που είναι και η δυσκολότερη διαδρομή γιατί μετά το φαράγγι, έχουμε ένα μισάωρο κοπιαστικής ανάβασης σε πέτρινο μονοπάτι, με πολύ έντονη ανηφορική κλίση. Κι αυτό μετά από τόσες ώρες πεζοπορίας, είναι πολύ κουραστικό.

Πριν από την έξοδο του φαραγγιού, ακολουθούμε τα σημάδια που μας βγάζουν σε ένα φαινομενικά ανηφορικό μονοπάτι. Στην πραγματικότητα το μονοπάτι δεν ανεβαίνει. Απλώς κατηφορίζει η ρεματιά απότομα. Σε αυτό το κομμάτι συναντάμε εκτεθειμένα σημεία, αλλά υπάρχουν συρματόσκοινα για βοήθεια και ασφάλεια.
Κάποια στιγμή, αφού περάσουμε τα εκτεθειμένα σημεία, το μονοπάτι κάνει διχάλα. Το 32 συνεχίζει στην κατηφόρα προς τα δεξιά, για να πέσει πάλι μέσα στο ρέμα και μετά να ανέβει από το δύσκολο ανηφορικό μονοπάτι προς Τσέρια. Αν όμως συνεχίσουμε ευθεία, στο μονοπάτι που δεν έχει σημάδια, θα βγούμε σε ένα χωματόδρομο και περπατώντας σε αυτόν ανηφορικά, σε περίπου ένα εικοσάλεπτο θα έχουμε βγει στο χωριό Χώρα Μεσσηνίας. Εδώ θα βρούμε ξανά νερό!

Η πεζοπορία αυτή, είναι δύσκολη. Δεν είναι από εκείνες τις διαδρομές στο βουνό που πας για να χαλαρώσεις και να το απολαύσεις. Η συγκριμένη πεζοπορική διαδρομή απαιτεί πολύ καλή φυσική κατάσταση, υπομονή, σωστή οργάνωση και άριστη διαχείριση χρόνου. Εμείς βγήκαμε από λάθος στο χωριό Τσέρια, γι αυτό και δεν προτείνω αυτή την εκδοχή, εκτός κι αν θέλει κάποιος να τερματίσει το εθνικό μονοπάτι 032. Κι επειδή ο ήλιος έδυε, δεν συνεχίσαμε άλλο την πορεία μας.
Αν σου άρεσε η πεζοπορία στον Ταΰγετο από Σπάρτη μέχρι Καρδαμύλη παρά τα βάσανα, ακολούθησε με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη