Μια μαγευτική πεζοπορία στον ποταμό Κάστορα – Ταΰγετος
Η συγκεκριμένη μικρή πεζοπορία, αποτελεί τμήμα της εκπληκτικής ορεινής διαδρομής για το φαράγγι των Μύλων!
Τέσσερις πόλεις φαντάσματα, κρύβονται μέσα στο νερό της θάλασσας για χιλιάδες χρόνια.
Μπορεί οι περισσότεροι να γνωρίζουν μόνο το Παυλοπέτρι στην Ελαφόνησο, ωστόσο οι βυθισμένες πόλεις της Λακωνίας είναι πολλές κι έχουν όλες από μια σπουδαία ιστορία να μας διηγηθούν.
Το Παυλοπέτρι, ανάμεσα στη στεριά της λακωνικής γης και την Ελαφόνησο, είναι το μόνο μέρος από όλες τις βυθισμένες πόλεις, που δεν κατέστρεψε ο σεισμός, το 365 μ. Χ. Το Παυλοπέτρι λοιπόν είναι μια ξεχωριστή κατηγορία από μόνο του. Όλες οι υπόλοιπες βυθισμένες πόλεις της Λακωνίας, καταστράφηκαν από τον συγκεκριμένο σεισμό.
Extra Tip: Σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα, το Παυλοπέτρι είναι η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου.
Οι άλλες πόλεις του λακωνικού κόλπου, όπως η Αρχαία Ακραία στην περιοχή Κοκκινιά, ο Αρχαίος Ασωπός στην Πλύτρα και η αρχαία πόλη Λας στο σημερινό Βαθύ, εξαφανίστηκαν (κυριολεκτικά) από τον χάρτη, εξαιτίας του φονικού σεισμού του 365 μ. Χ. Αυτό σημαίνει πως ο χάρτης του λακωνικού κόλπου, είχε περισσότερη στεριά και κατ’ επέκταση περισσότερους οικισμούς, ναούς, λιμάνια κτλ. Και ξαφνικά από έναν τόπο που σφύζει από ζωή… ήρθε η σιωπή. Σιωπή και καταστροφή.
Το Παυλοπέτρι είναι η καλύτερα σωζόμενη βυθισμένη πόλη στη Γη. Μια πόλη που ξεκίνησε να παίρνει μορφή την 4η χιλιετία π. Χ. Μέχρι σήμερα υπάρχουν, κτίρια, δρόμοι, αγάλματα, ναοί και όλα όσα είχε μια ζωντανή πόλη στο παρελθόν.
History Tip: Όλα αυτά τα συμπεράσματα των επιστημόνων, είναι πάντα κατά προσέγγιση και ισχύουν μέχρι κάποιο άλλο εύρημα, να έρθει στο φως. Δεν απαγορεύει δηλαδή κανένας, να υπάρχει αρχαιότερη βυθισμένη πόλη… σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη. Μπορεί απλώς να μην την έχουν ανακαλύψει ακόμη.
Αυτή η πόλη λοιπόν άκμασε και γνώρισε πλούτο και ευμάρεια, κυρίως λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Όλα όσα έχουν έρθει στο φως, δηλώνουν πως εδώ οι άνθρωποι είχαν αναπτύξει ένα οικοδομικό σχέδιο αξιοθαύμαστο μέχρι σήμερα, διώροφα σπίτια, μεγάλους δρόμους και αποχετευτικό σύστημα.
Ίσως όλα εδώ να ξεκίνησαν, από ένα μικρό χωριό δίπλα στη θάλασσα. Η θέση που ευνοούσε το εμπόριο και τις συναλλαγές με άλλους πολιτισμούς, έκανε αυτή την πόλη θαυμαστή και ξακουστή.
Οι ερευνητές καταλήγουν πως η πόλη βυθίστηκε πιθανότατα σε διαδοχικές φάσεις εξαιτίας σεισμών, τοποθετώντας αυτή τη χρονολογία περίπου στο 1.000 π. Χ.
Travel Fact: Σήμερα μπορείς να δεις από την παραλία της Πούντας τους προϊστορικούς τάφους και κάποια ερείπια στην ακτή. Ωστόσο αν κολυμπήσεις πιο βαθιά, στα τρία με τέσσερα μέτρα, θα διακρίνεις με γυμνό μάτι (με μάσκα θαλάσσης ακόμα καλύτερα) πολύ περισσότερα από το ένδοξο και μυστηριώδες Παυλοπέτρι.
Οι τρεις πόλεις στον λακωνικό κόλπο, που ήταν θύματα του ολέθριου σεισμού της 21ης Ιουλίου του 365 μ. Χ. έχουν όλες την ίδια εικόνα. Με γυμνό μάτι βλέπεις μέσα στη θάλασσα, ένα τείχος, ένα λουτρό ή απομεινάρια από παλιά κτίρια. Ωστόσο αν δεν γνωρίζεις, δεν μπορείς και να καταλάβεις τι είναι όλα αυτά τα ερείπια στις παραλίες. Δυστυχώς η ενημέρωση σε αυτά τα σημεία (πινακίδες) είναι περισσότερο και από ελλιπής.
Τα 7,8 ρίχτερ που υπολογίζεται το μέγεθος του σεισμού, με επίκεντρο τις δυτικές ακτές της Κρήτης, επηρέασε τη νότια Ελλάδα, τη Λιβύη, Αίγυπτο και τη Μικρά Ασία. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, δεν έχει καταγραφεί παρόμοια φυσική καταστροφή στη Μεσόγειο, τα τελευταία 14.000 χρόνια. Μάλιστα, το τσουνάμι που σηκώθηκε, εισχώρησε τρία χιλιόμετρα στην ενδοχώρα της Αλεξάνδρειας, με τρομερές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.
Στην παραλία Κοκκινιά, κοντά στο χωριό Γλυκόβρυση, θα βρεις τον αρχαιολογικό χώρο της Ακραίας. Η Αρχαία Ακραία υπήρξε μια σπουδαία πόλη, με την ίδρυσή της να τοποθετείται στα προϊστορικά χρόνια. Τη χαρακτήριζε ο πλούτος αφού διέθετε λιμάνι και στο μακρινό παρελθόν, αυτό αυτομάτως σήμαινε εμπόριο και συναλλαγές.
History Tip: Ο ναός της μητέρας των θεών Κυβέλης, τα ερείπια του οποίου είναι σε κάποιο χωράφι στην περιοχή, χαρακτηρίζεται ως ο αρχαιότερος της Πελοποννήσου, τέτοιου είδους. Η καταγωγή του πέντε φορές ολυμπιονίκη Νικοκλή, ήταν από την Ακραία.
Την ίδια τύχη με την Ακραία είχε και η αρχαία πόλη Λας. Ερείπια της αρχαίας πολιτείας βλέπουμε τηςμέχρι σήμερα, στον όρμο Βαθύ. Επίσης, μία από τις πιο φημισμένες πόλεις της περιοχής, κατά την αρχαιότητα. Επίσης θύμα του ίδιου φονικού σεισμού, που έπληξε μεγάλο τμήμα της Μεσογείου.
Extra Fact: Στη δωρική διάλεκτο λάας σημαίνει λίθος. Η συντομία είναι Λας, το όνομα της πόλης δηλαδή. Σύμφωνα με τη μυθολογία, αυτή την πόλη την έφτιαξε μία πέτρα που πέταξαν πίσω τους ο Δευκαλίων και η Πύρρα, όταν ο εξαγριωμένος Δίας αφάνισε το ανθρώπινος είδος, λόγω της ατιμίας και της διαφθοράς τους.
Οι μόνοι που άφησε ζωντανούς, ήταν το βασιλικό ζεύγος της Θεσσαλίας (Δευκαλίων και Πύρρα) όπου βρήκαν καταφύγιο σε ένα καράβι, έως ότου κοπάσει η οργή του Δία. Ύστερα πήραν τον χρησμό της θεάς Θέμιδας όπου έπρεπε να πετάνε πέτρες πίσω τους, για να ξανά γεννηθούν άνθρωποι.
Το μένος του σεισμού, λέγεται πως πήρε μαζί του 20.000 ζωές στην ευρύτερη περιοχή της Λας (ή του Λας σε αρσενικό). Εκτίμηση η οποία, δεν είναι επίσημη. Η ουσία είναι πως μια ακόμη πόλη και πολλοί άνθρωποι, αφανίστηκαν εκείνο το πρωί, που τίποτε δεν προμήνησε την ολική καταστροφή.
Το ίδιο ακριβώς σκηνικό και στην Πλύτρα Λακωνίας, πίσω από το λιμάνι. Εκεί κατά μήκος της ακτής, μέσα και έξω από το νερό, θα δεις ό, τι έχει απομείνει από εκείνη την ένδοξη εποχή. Ο Ασωπός ήταν τόσο δυνατή πόλη, που είχε το δικό της νόμισμα, το Ασωπειτών. Επίσης κέντρο εμπορίου και συναλλαγών, αφού διέθετε δικό του λιμάνι. Κι αν σήμερα, φαντάζει λεπτομέρεια ένα λιμάνι, τότε η κάθε ύπαρξη τέτοιου, καθόριζε πολλά πράγματα στις ζωές των ανθρώπων.
Ο Παυσανίας, περιηγητής της αρχαιότητας (και της καρδιάς μας!), αναφέρει πως στην πόλη υπήρχε Ιερό του Ασκληπιού, Ιερό της Αθηνάς στην Ακρόπολη και στην περιοχή του Φοινικίου, το ιερό του Απόλλωνος. Μιλάμε για μια περιοχή με έναν αξιέπαινο πολιτισμό.
Κάνοντας μια βόλτα στην ακτή, που το προτείνω ανεπιφύλακτα, θα δεις ερείπια από ρωμαϊκές επαύλεις, τάφους, βάσεις κιόνων, ρωμαϊκά λουτρά με ψηφιδωτά δάπεδα κ. α. Κι εδώ η ενημέρωση των επισκεπτών είναι λειψή, ωστόσο υπάρχει.
Κάνοντας λοιπόν έναν τέτοιο περίπατο, κλείσε τα μάτια και αφουγκράσου κάτι από το παρελθόν. Εδώ, δεν υπήρχαν πάντα αυτά τα ερείπια. Εδώ ήταν μια πόλη, ένα λιμάνι, κόσμος, φωνές, μυρωδιές, ζωή. Αρκεί ένα δευτερόλεπτο, όλα αυτά να αλλάξουν και να μην γίνουν ποτέ ξανά, όπως πριν.
Αν σου άρεσε το άρθρο με τις βυθισμένες πόλεις της Λακωνίας, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη
Διευκρίνηση: Οι φωτογραφίες από τον βυθό στο Παυλοπέτρι, είναι από το ντοκιμαντέρ του BBC, που έφτιαξε το Πανεπιστήμιο του Nottingham σε συνεργασία με τη Βρετανική Σχολή Αθηνών
