O νέος Μυστράς παραμένει ένα αυθεντικό χωριό της σπαρτιάτικης γης με έντονα βυζαντινά στοιχεία και σε περιμένει να το ανακαλύψεις!

Το χωριό Μυστράς κάτω από τη θρυλική βυζαντινή καστροπολιτεία, απέχει μόλις πέντε χιλιόμετρα από τη Σπάρτη και είναι ένα γραφικό πανέμορφο μέρος! Ωστόσο, οι περισσότεροι το προσπερνάνε αδιάφορα φεύγοντας προς τον αρχαιολογικό χώρο ή προς τη λακωνική πρωτεύουσα.
Στην πραγματικότητα, ο νέος Μυστράς, το χωριό που βλέπουμε σήμερα δηλαδή, άρχισε σταδιακά να οικοδομείται μετά το 1825 όπου ο Ιμπραήμ κατέστρεψε και λεηλάτησε το κάστρο του Μυστρά και τα σπίτια των κατοίκων.
Λίγο αργότερα και με την ίδρυση του νέου κράτους, οι αρχές της επαρχίας Λακωνίας, είχαν την έδρα τους μέσα στο κάστρο. Το 1834 ξεκίνησε ο σχεδιασμός της νέας πόλης της Σπάρτης, που είναι και το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο που εκπονήθηκε στη σύγχρονη Ελλάδα. Όλα αυτά τα γεγονότα, έκαναν τους κάτοικους του Μυστρά, σιγά σιγά να φεύγουν από το κάστρο και να αναζητούν πιο άνετες συνθήκες διαβίωσης στα πεδινά.

Οι τελευταίοι κάτοικοι, άφησαν το κάστρο το 1953 όπου και έγινε η απαλλοτρίωση του χώρου, από το ελληνικό κράτος. Οι περισσότεροι έφτιαξαν τα σπίτια τους στον νέο Μυστρά, στους πρόποδες του λόφου της ένδοξης καστροπολιτείας.
Σήμερα, το χωριό διατηρεί την πέτρινη αρχιτεκτονική του ενώ περιμετρικά, λειτουργούν πολλά βυζαντινά εκκλησάκια. Παράλληλα, από δω μπορεί κανείς να ξεκινήσει ενδιαφέρουσες πεζοπορικές διαδρομές αλλά και να επισκεφτεί το μουσείο φωτογραφικών μηχανών “Τάκη Αϊβαλή”.

Ο πιο ολοκληρωμένος και εύκολος τρόπος να γνωρίσεις είναι μέρος, είναι να το περπατήσεις. Κάνοντας λοιπόν μια χαλαρή βόλτα περίπου μίας ώρας, θα περάσεις από τα πιο όμορφα μέρη του οικισμού. Θα ανακαλύψεις έναν όμορφο καταρράκτη και θα δεις μια πανοραμική θέα της περιοχής.
Από την πλατεία του χωριού, αρχικά θα ανηφορίσεις το δρομάκι που φεύγει ανάμεσα από τις ταβέρνες και σε 5 λεπτά θα έχεις φτάσει στο ξωκκλήσι του Αϊ Γιάννη των Βουβάλων. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη εκκλησία, αφού φαντάζει πανύψηλη κι επιβλητική. Στην πραγματικότητα, το εκκλησάκι είναι χτισμένο στην κορυφή ενός βράχου, ο οποίος είναι ντυμένος με μια μαρμάρινη σαρκοφάγο όπου από τις κρήνες της, τρέχει νερό.

Ο δρόμος από εδώ φεύγοντας προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτή που ήρθαμε, θα μας οδηγήσει στον κεντρικό δρόμο και μετά ευθεία στο γήπεδο του χωριού και την εκκλησία του Αϊ Γρηγόρη. Περπατώντας στα πέτρινα δρομάκια και στις γειτονιές με τις ολάνθιστες αυλές, θα βγούμε στο παλιό δημοτικό σχολείο του χωριού, που σήμερα στεγάζει το Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού.
Από δω θα φτάσουμε στο ποτάμι και τον καταρράκτη στο τέλος του οικισμού, ο οποίος έχει νερό μόνο τον χειμώνα και την άνοιξη. Αν ανέβουμε ως το ξωκκλήσι του Αϊ Παντελεήμονα, θα δούμε μια πανοραμική θέα του χωριού και της Σπάρτης. Το μονοπάτι για το ξωκκλήσι, ξεκινάει από τον δρόμο στο τέλος του χωριού και λίγο μετά το σημείο από όπου βλέπουμε το ποτάμι. Δεν θα περπατήσουμε περισσότερο από 10 λεπτά σε ένα ανηφορικό μονοπάτι μέχρι το εκκλησάκι.

Για να επιστρέψουμε στην πλατεία, έχουμε δύο επιλογές. Είτε θα ακολουθήσουμε τον κεντρικό δρόμο όπως πάνε τα αυτοκίνητα, είτε θα πάμε μέσα από τις γειτονιές. Και στις δύο περιπτώσεις θα βγούμε στο άγαλμα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Απλώς μέσα από τις γειτονιές, θα συναντήσουμε πολλές παλιές εκκλησίες οι οποίες είναι επισκέψιμες.

Αν από την πλατεία κατηφορίσεις προς το δημοτικό πάρκινγκ του χωριού και την παιδική χαρά, θα επισκεφτείς την έκθεση των φωτογραφικών μηχανών Τάκη Αϊβαλή. Ένα από τα πιο αξιόλογα μουσεία της Σπάρτης. Με δωρεάν είσοδο μπορείς να δεις τη μεγαλύτερη ιδιωτική συλλογή φωτογραφικών μηχανών στον κόσμο, που κατέχει μια θέση στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες.
Ο συλλέκτης Τάκης Αϊβαλής, με καταγωγή από τον Μυστρά, δώρισε την προσωπική του συλλογή στον δήμο Σπάρτης, μετά τον θάνατό του. Σκοπός ήταν η δημιουργία ενός πρωτοποριακού μουσειακού χώρου. Κι η αλήθεια είναι πως τα εκθέματα είναι πολύτιμα και σπάνια. Ακόμη και ανθρώπους που δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη σχέση με τη φωτογραφία.

Μετά από τη βόλτα στον οικισμό, η καλύτερη ιδέα είναι ξεκούραση κάτω από τον πλάτανο της πέτρινης πλατείας. Στη βάση του δέντρου, τρέχει πόσιμο νερό και γύρω από τον κορμό του, τα καφενεία και οι ταβέρνες έχουν απλωμένα τα τραπέζια τους. Ο πλάτανος ανάλογα την εποχή αλλάζει και μορφή. Πότε γεμάτος φύλλα και πότε με γυμνά κλαδιά. Σε κάθε περίπτωση, παραμένει μια μεγάλη αγκαλιά για ντόπιους κι επισκέπτες.
Εδώ μπορείς να πιείς καφεδάκι ή να φας κάτι πρόχειρο σε κάποιο από τα καφενεία. Στις ταβέρνες θα βρεις νόστιμο φαγητό με συνταγές βασισμένες σε ντόπια υλικά, ψητά της ώρας αλλά και μαγειρευτά. Ενώ στο αρτοποιείο θα βρεις μια μεγάλη ποικιλία από παραδοσιακά γλυκά με τις φήμες να φέρνουν στην αρχηγία τις χειροποίητες δίπλες και τα μελομακάρονα!

Σαφώς η επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά, είναι κάτι το οποίο δεν θες να παραλείψεις με τίποτα. Ωστόσο υπάρχει ένας πολύ ενδιαφέρων τρόπος για να εξερευνήσεις το κάστρο, εκτός από το να πας με το αυτοκίνητο. Κι αυτός δεν είναι άλλος από το να πας στο κάστρο του Μυστρά από το μονοπάτι.
Στο μικρό παρκάκι που πέφτει ο καταρράκτης και περνάει το ποτάμι, θα βρεις ταμπέλες για δύο μονοπάτια. Μέχρι ένα σημείο, αυτές οι δυο διαδρομές, προχωράνε μαζί στο ίδιο μονοπάτι. Μετά από πεντακόσια μέτρα σε καλντερίμι και ορεινό μονοπάτι, οι διαδρομές φεύγουν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Εδώ συνεχίζεις με την ένδειξη τ σε κίτρινο φόντο. Θα πέσεις στη ρεματιά και θα πρέπει να δρασκελίσεις το ποτάμι. Είναι εύκολο να πατήσεις πάνω σε πέτρες και να περάσεις απέναντι, αρκεί να μην έχει φέρει πολύ νερό.

Αφού περάσεις το ποτάμι, ανηφορίζεις το μονοπάτι που θα σε βγάλει σε έναν χωματόδρομο με ελαιώνες. Περπατώντας ανάμεσα στα ελαιόδεντρα, θα φτάσεις στην πάνω πύλη του κάστρου. Η απόσταση από το παρκάκι μέχρι την πάνω είσοδο, είναι μισή ώρα περπάτημα.
Αφού μπεις στο κάστρο, θα περιηγηθείς στον αρχαιολογικό χώρο κατηφορίζοντας προς την κάτω (κεντρική) πύλη, από όπου και θα βγεις από το κάστρο. Τα σημεία με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο πάνω μέρος του κάστρου, είναι η ακρόπολη με το φρούριο, η Αγία Σοφία και τα παλάτια των δεσποτών που είναι πλέον επισκέψιμα.

Ενώ προς το κάτω τμήμα του κάστρου, πρέπει να δεις τη Μητρόπολη του Αγίου Δημητρίου με τον χαρακτηριστικό δικέφαλο αετό στο πάτωμα που λειτουργεί έως σήμερα. Αξίζει να μπεις στο μουσείο δίπλα από τη Μητρόπολη και στις εκκλησίες Οδηγήτρια και Άγιοι Θεόδωροι. Το μοναστήρι της Παντάνασσας είναι και το μοναδικό κατοικήσιμο μέρος του κάστρου, ενώ κάνοντας μια κυκλική πορεία μπορείς να δεις και την Περίβλεπτο, μια από τις πιο ιδιαίτερες εκκλησίες της βυζαντινής καστροπολιτείας.
Από την κάτω πύλη ως το χωριό, η απόσταση είναι τέσσερα χιλιόμετρα. Είτε δηλαδή θα την περπατήσεις με προσοχή στον δρόμο καθώς είναι στενός και με ιδιαίτερη κίνηση, ή θα πάρεις ταξί για να επιστρέψεις πίσω.

Το εισιτήριο για τον αρχαιολογικό χώρο (κάστρο) Μυστρά είναι στα 20 ευρώ το ολόκληρο και 10 ευρώ το μειωμένο. Το θερινό ωράριο λειτουργίας είναι 08:00 με 20:00 με προσαρμογή τους φθινοπωρινούς μήνες και το χειμερινό ωράριο είναι 08:30 με 15:30.
Αν σου άρεσε το αφιέρωμα στο χωριό Μυστράς, ακολούθησε με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη