Μέσα από τους μουσειακούς χώρους της Σπάρτης, ανακαλύπτεις τις ιστορίες, τους ανθρώπους και τον πολιτισμό, που διαμόρφωσαν τη Λακωνία!

Τα εννέα μουσεία που μπορεί να επισκεφτεί κάποιος στην ευρύτερη περιοχή της Σπάρτης, είναι πράγματι πολλά για το μικρό μέγεθος της πόλης!
Η Σπάρτη Λακωνίας, δεν είναι μόνο ένας προορισμός για όσους θέλουν να γνωρίσουν την ιστορία της αρχαίας πόλης. Είναι ένας τόπος όπου το παρελθόν συναντά το σήμερα, με μουσεία και μουσειακούς χώρους, που φωτίζουν διαφορετικές πλευρές της Λακωνίας. Από την αρχαιότητα και τη ρωμαϊκή περίοδο, μέχρι τη νεότερη ιστορία και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της περιοχής.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Σπάρτης φέρεται σαν το πρώτο μουσείο που ιδρύθηκε σε επαρχιακή πόλη. Θα το συναντήσουμε στο πάρκο, πλησίον της κεντρικής πλατείας, στην καρδιά της πόλης. Στις αίθουσές του θα δούμε ευρήματα από ανασκαφές στη Σπάρτη και την ευρύτερη περιοχή της Λακωνίας. Σπάνια ευρήματα, που καλύπτουν μια μεγάλη χρονική περίοδο, από τους προϊστορικούς χρόνους έως τα ρωμαϊκά χρόνια. Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζουν γλυπτά, κεραμικά, ψηφιδωτά, επιγραφές και αντικείμενα καθημερινής ζωής, από την αρχαία Σπάρτη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα γλυπτά από τα ιερά της αρχαίας πόλης, καθώς και τα ευρήματα από το Ιερό της Ορθίας Αρτέμιδος. Μέσα από τις συλλογές του μουσείου, αναδεικνύεται όχι μόνο η πολεμική και πολιτική ιστορία της Σπάρτης, αλλά και η καθημερινότητα, η τέχνη και η θρησκευτική ζωή των ανθρώπων που έζησαν εδώ. Μια επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο αποτελεί ουσιαστικά μια πρώτη γνωριμία με την αρχαία Σπάρτη, πριν την εξερεύνηση των ίδιων των αρχαιολογικών χώρων της πόλης.

Στην πραγματικότητα, το Μανουσάκειο Μουσείο αφορά ένα παλιό παραδοσιακό σπίτι του προηγουμένου αιώνα. Το διώροφο πέτρινο κτίριο του 19ου αιώνα, είναι δωρεά του Λεωνίδα Μανουσάκη, προς τον Δήμο Σπάρτης. Μαζί με το κτίριο, ο ιδιοκτήτης παραχώρησε και τον ρουχισμό, την οικοσκευή, τα έπιπλα, σπάνιο φωτογραφικό υλικό και πολλά από τα προσωπικά του αντικείμενα.
Οι επισκέψιμοι χώροι είναι το καθημερινό, η σάλα, η τραπεζαρία και το υπνοδωμάτιο. Ωστόσο, το εντυπωσιακό είναι πως σε κάθε δωμάτιο, τα αντικείμενα παραμένουν στις θέσεις τους, θυμίζοντάς μας (ή μαθαίνοντάς μας) τις συνήθειες μιας άλλης εποχής. Αντικείμενα που σήμερα δεν συναντάμε συχνά ή δεν έχουμε δει ποτέ ξανά.

Το Μουσείο Νεότερης Ιστορίας Σπάρτης, παρουσιάζει την ιστορία της πόλης και της Λακωνίας μέσα από γεγονότα, πρόσωπα και αντικείμενα που δημιούργησαν τη νεότερη Ελλάδα. Οι συλλογές φωτίζουν σημαντικές στιγμές από τον 18ο έως και τον 20ό αιώνα, δίνοντας έμφαση στην καθημερινή ζωή, τις κοινωνικές αλλαγές και την πορεία της Σπάρτης μέσα στον χρόνο.
Ανάμεσα στα εκθέματα, υπάρχουν αναφορές της Φιλικής Εταιρίας, της Επανάστασης του 1821 και το διάταγμα του Όθωνα για την ανίδρυση της πόλης. Θα λέγαμε πως το Μουσείο Νεότερης Ιστορίας, είναι κάτι σαν τη συνέχεια του Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης.

Το διάσημο ψηφιδωτό της Αρπαγής της Ευρώπης που όλοι γνωρίζουμε από το κέρμα των 2 ευρώ, είναι ένα αληθινό έργο τέχνης. Όχι απλώς μια αναπαράσταση πάνω σε ένα νόμισμα. Στη συμβολή των οδών Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και Διόσκουρων, κάτω από τον κήπο μιας οικίας, το ψηφιδωτό έμενε αθέατο για χρόνια. Ώσπου δύο παιδιά το ανακάλυψαν, πριν από σχεδόν 200 χρόνια.
Σήμερα οι περαστικοί, κάνουν μια μικρή στάση για να δουν το ψηφιδωτό της Ευρώπης και του Ορφέα. Δυο μοναδικά έργα που στόλιζαν, μάλλον ρωμαϊκά σπίτια. Δύο πιστά αντίγραφα, υπάρχουν και στο δάπεδο, της κεντρικής πλατείας της Σπάρτης.

Στη Σπάρτη, σε έναν τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με την καλλιέργεια της ελιάς και την παραγωγή ελαιόλαδου, θα ανακαλύψουμε το Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού. Μια πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς. Μέσα από τα εκθέματά του, ο επισκέπτης γνωρίζει την ιστορία της ελιάς στον ελλαδικό χώρο, από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Αλλά και τη σημασία της για την οικονομία, τη διατροφή και τον πολιτισμό των ανθρώπων.
Η περιήγηση στο μουσείο παρουσιάζει τον παραδοσιακό τρόπο καλλιέργειας και συγκομιδής της ελιάς και την εξέλιξη της παραγωγής λαδιού, αλλά και των εργαλείων στον χρόνο. Πολύ σημαντική είναι η έκθεση με τα παλιά πιθάρια και οι αναπαραστάσεις των εργοστασίων σε μικρογραφίες. .

Το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης της Σπάρτης, αποτελεί έναν σημαντικό χώρο για τη θρησκευτική και καλλιτεχνική παράδοση της Λακωνίας. Στη συλλογή του, παρουσιάζονται εκκλησιαστικά αντικείμενα, εικόνες και κειμήλια από ναούς και μονές της περιοχής.
Η επίσκεψη στον χώρο, προσφέρει μια διαφορετική ματιά στην ιστορία της περιοχής, καθώς πολλά από τα αντικείμενα δεν έχουν μόνο καλλιτεχνική, αλλά και ιστορική αξία. Εικόνες, ιερά σκεύη, άμφια και άλλα εκκλησιαστικά κειμήλια, μαρτυρούν την πνευματική ζωή προηγούμενων εποχών και συνδέουν το παρελθόν με τη ζωντανή θρησκευτική παράδοση της Σπάρτης.

Ο Τάκης Αϊβαλής επαγγελματίας φωτογράφος, είχε καταγωγή από τον Μυστρά. Στα μέσα τις δεκαετίας του ’40, δέχεται δώρο από τον πατέρα του μία μικρή φωτογραφική μηχανή. Αυτό ήταν η απαρχή της μεγαλύτερης ιδιωτικής συλλογής φωτογραφικών μηχανών παγκοσμίως. Συλλογή που χάρισε στον Τάκη Αϊβαλή, μια θέση ρεκόρ στο βιβλίο Guinnes το 2001.
Επιθυμία λοιπόν του φωτογράφου ήταν να φτιαχτεί ένα μουσείο, αφιερωμένο στο μεγάλο του πάθος. Μετά το θάνατό του, η συλλογή έγινε δωρεά στον Δήμο Σπάρτης και το μουσείο απέκτησε πνοή, σε ένα πέτρινο διώροφο κτίριο στη γενέτειρα του φωτογράφου.
Περπατώντας ανάμεσα στις προθήκες, ανακαλύπτουμε την εξέλιξη της φωτογραφίας μέσα στον χρόνο και βλέπουμε μηχανές από διαφορετικές εποχές και κατασκευαστές. Ανάμεσα στα εκθέματα υπάρχουν ακόμη και αεροφωτογραφικές μηχανές που με αυτές χαρτογραφούσαν περιοχές ή ακόμα και μηχανές πολέμων.

Στην καρδιά της καστροπολιτείας του Μυστρά, δίπλα στη Μητρόπολη, λειτουργεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Μυστρά. Ένας μικρός χώρος, που βοηθά τον επισκέπτη να γνωρίσει καλύτερα τη ζωή και την ιστορία της βυζαντινής πολιτείας. Οι συλλογές με τα αντικείμενα από τον Μυστρά, φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της καθημερινής ζωής, της τέχνης και του πολιτισμού των ανθρώπων που έζησαν στην καστροπολιτεία.
Η ίδια η Μητρόπολη του Αγίου Δημητρίου, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του Μυστρά. Εδώ στέφθηκε αυτοκράτορας ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος το 1449, πριν από την τελευταία περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο συνδυασμός του μουσείου με τον ιστορικό ναό και τον περιβάλλοντα αρχαιολογικό χώρο, κάνει την επίσκεψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Ο επισκέπτης δεν βλέπει απλώς εκθέματα, αλλά μπαίνει μέσα στο ίδιο το ιστορικό σκηνικό της βυζαντινής πολιτείας.

Στο κέντρο της Σπάρτης, θα βρούμε την Κουμαντάρειο Πινακοθήκη. Έναν χώρο αφιερωμένο στη νεότερη ελληνική ζωγραφική και ιδιαίτερα στην καλλιτεχνική δημιουργία του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Η πινακοθήκη στεγάζεται σε ένα όμορφο νεοκλασικό κτίριο και αποτελεί παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλέξανδρου Σούτσου.
Η επίσκεψη στην Κουμαντάρειο Πινακοθήκη αποτελεί μια ευχάριστη στάση για όποιον θέλει να γνωρίσει μια διαφορετική πλευρά της Σπάρτης, πέρα από την αρχαιολογική της κληρονομιά.
Στην Κεντρική Δημόσια Βιβλιοθήκη Σπάρτης φιλοξενείται το αρχείο του σημαντικού Λάκωνα ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου. Ενός από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της νεότερης ελληνικής ποίησης. Αν και ο χώρος δεν είναι ακριβώς μουσείο, αλλά αρχείο, αξίζει να τον αναφέρουμε στα μουσεία της Σπάρτης. Ο ποιητής Βρεττάκος, μέσα από το έργο του, είχε εξυμνήσει τον τόπο του, όσο λίγοι.
Το αρχείο περιλαμβάνει χειρόγραφα, επιστολές, προσωπικά αντικείμενα και φωτογραφίες. Ένα σπάνιο αρχείο, με μια πιο προσωπική ματιά στην πορεία και τη δημιουργική διαδρομή του ποιητή.
Αν σου άρεσαν τα μουσεία της Σπάρτης, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Με την υπογραφή
karidotsouflo