Όπου στρίψεις τη ματιά σου θα δεις νερά να τρέχουν, δάσος και φύση. Θα ακούσεις όμως και τους ντόπιους να μιλάνε σε μια παράξενη και άγνωστη γλώσσα!

Η Σίταινα Αρκαδίας, με την αγνή και αληθινή ομορφιά της, περνάει σχεδόν απαρατήρητη καθώς βρίσκεται στη σκιά δύο πολύ “δυνατών”, ορεινών χωριών της περιοχής!
Η θέση της στον χάρτη είναι 6 χιλιόμετρα βόρεια της ιστορικής Καστάνιτσας Κυνουρίας από τη μία πλευρά και 8 χιλιόμετρα, νότια του γραφικού ορεινού χωριού Πλάτανου Αρκαδίας. Όπου στρίψεις τη ματιά σου, θα δεις δέντρα, δάσος και φύση. Θα ακούσεις τα νερά να τρέχουν και τους ντόπιους να μιλάνε σε μια παράξενη και άγνωστη γλώσσα.


Η Σίταινα φωλιάζει στα 700 μέτρα υψόμετρο στον Πάρνωνα. Εκτείνεται σε δυο πλαγιές οι οποίες χωρίζονται από μια ρεματιά. Αυτό είναι το φαράγγι του Λούλουγγα, το οποίο μπορείς να εξερευνήσεις κάνοντας πεζοπορία. Φαντάσου ένα χωριό με δυο συνοικίες, φτιαγμένες ή μία σχεδόν απέναντι στην άλλη. Σαν να λέμε δυο μεγάλες, αντικριστές γειτονιές.
Όλα τα χωριά της Κυνουρίας είναι ιδανικά για πεζοπορικές διαδρομές, με έντονο το στοιχείο της άγριας, ανεξερεύνητης φύσης. Ωστόσο, προτού ξεκινήσεις κάποιο μονοπάτι, καλό είναι να γνωρίζεις για τη βατότητά του και την κατάστασή του. Πολλές φορές λόγω έντονων καιρικών φαινομένων, μέρος των μονοπατιών ή της σήμανσης αυτών, μπορεί να έχει καταστραφεί.

Η ύπαρξη του οικισμού είναι πολύ παλιά, χωρίς ωστόσο να υπάρχει κάποια επίσημη αναφορά, για τον αιώνα οικοδόμησης του οικισμού. Αξιοσημείωτη είναι όμως η αναφορά στο χρονικό της Μονεμβασιάς. Εκεί γράφει πως κατά τα τέλη του 6ου αιώνα, πολλοί Λάκωνες μετοίκησαν σε ψηλότερη σημεία του Πάρνωνα, για να γλιτώσουν από τις επιδρομές των Αβάρων και των Σλάβων, που λάμβαναν χώρα εκείνη την περίοδο στην Πελοπόννησο.
Οι άνθρωποι αυτοί λοιπόν, ως κατ’ επιλογή εξόριστοι, ανέπτυξαν δικό τους πολιτισμό, αρχιτεκτονική και διάλεκτο. Η περιοχή που ονομάζουμε σήμερα Τσακωνιά, καταλαμβάνει ένα αρκετά μεγάλο μέρος του ορεινού όγκου του Πάρνωνα και περιλαμβάνει δεκατρία χωριά.

History Fact: Προφανώς η ονομασία Τσάκωνες να έχεις τις ρίζες της στους Λάκωνες με μια μικρή παραλλαγή
Μάλιστα υπάρχει μια προσέγγιση, όσον αφορά την έκταση της Τσακωνιάς κατά τους προγενέστερους αιώνες, που θέλει την περιοχή να φτάνει ως τον Κάβο Μαλιά. Αυτό θα μπορούσε να ισχύει, αν λάβουμε υπόψη μας πως παλιότερα, λέξεις και φράσεις της τσακώνικης διαλέκτου, είχαν έντονη χρήση στην περιοχή της Λακωνίας.
Travel Tip: Πραγματικά και δίχως υπερβολές, αξίζει μια περιήγηση σε αυτά τα χωριά! Εκτός του ότι είναι όλα τους μοναδικά, έχουν να μας διηγηθούν απίστευτες και άκρως ενδιαφέρουσες ιστορίες!

Η διάλεκτος της Τσακωνιάς, προέρχεται από τη δωρική διάλεκτο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Για πάρα πολλά χρόνια (αιώνες για την ακρίβεια), τα τσακώνικα ήταν ο βασικός τρόπος επικοινωνίας, μεταξύ των κατοίκων της περιοχής.
Φαντάσου σε δικαστήρια εκτός περιοχής, ή άλλες υπηρεσίες που έπρεπε να υπάρξει επικοινωνία, ήταν απαραίτητη η παρουσία ανθρώπου που μιλούσε το ίδιο καλά τα ελληνικά, αλλά και τα τσακώνικα, για να κάνει το διερμηνέα. Ειδάλλως, η επικοινωνία, ήταν αδύνατη.

Η διάλεκτος άρχισε να φθίνει με την ανάπτυξη του τουρισμού στην περιοχή, την τηλεόραση και το διαδίκτυο. Ωστόσο, γίνονται προσπάθειες να συνεχίσει να ανθίζει, αυτό το σπουδαίο κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού της Τσακωνιάς. Για τον λόγο αυτό, πρόσφατα η διάλεκτος αποδόθηκε και γραπτώς, χρησιμοποιώντας το ελληνικό αλφάβητο. Για την καλύτερη απόδοση των λέξεων, οι οι γλωσσολόγοι, δημιούργησαν επιπλέον διακριτικά και σύμβολα. Όλες αυτές οι ενέργειες έγιναν, επειδή έως τότε δεν υπήρχε καμιά επίσημη γραφή της γλώσσας.
Επειδή πρόκειται για διάλεκτο, δεν είναι επίσημη γλώσσα κι έτσι, δεν διδάσκεται. Κάποια σχολεία της περιοχής όμως, καθηγητές διδάσκουν τα τσακώνικα στα πλαίσια της προσπάθειας να μην χαθεί η διάλεκτός τους.

Geographic Tip: Στην περιοχή της Σίταινας και της Καστάνιτσας (αρχαιότερο Τσακωνοχώρι) επικράτησε μια παραλλαγή της διαλέκτου, που την μιλούν μέχρι τις μέρες μας. Αλλά δεν είναι αυτό, το παράξενο. Το παράξενο είναι, πως αυτά τα δυο γειτονικά χωριά, δεν ξεπέρασαν ποτέ τους χίλιους πεντακόσιους κατοίκους. Οπότε μιλάμε για διάλεκτο μέσα στη διάλεκτο, σε μία πολύ μικρή περιοχή. Να, αυτά είναι που λατρεύω στις περιπλανήσεις μου!
Αν σου άρεσε το αφιέρωμα για τη Σίταινα Αρκαδίας, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Με την υπογραφή
karidotsouflo
