Πραστός: το πανέμορφο μεσαιωνικό χωριό της Τσακωνιάς

Πριν από πολλά χρόνια ο Πραστός, το πανέμορφο χωριό της Τσακωνιάς αριθμούσε 9.000 κατοίκους ενώ σήμερα ζουν μόνιμα σε αυτό, μόλις μερικές δεκάδες άνθρωποι.

Κατά μία άλλη εκδοχή βέβαια, οι κάτοικοι ήταν περίπου 6.000. Όπως και να ‘χει αυτό το μέρος άκμασε, μεγαλούργησε και σήμερα δίνει σε όλους εμάς ένα σπουδαίο μάθημα ιστορίας, λαογραφίας και δυνατών θεσμών.

Η απόμακρη Τσακωνιά, αποτελεί μια από τις πιο ιδιαίτερες περιοχές της Ελλάδας. Όχι μόνο για τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις και στην αρχιτεκτονική που χαρακτηρίζουν αυτό τον τόπο, αλλά και στη διάλεκτο που ομιλείται μόνο εδώ κι έχει διασωθεί προφορικά, διασχίζοντας τους αιώνες. Μόλις τα τελευταία χρόνια, έγινε η πρώτη απόπειρα απόδοσης της διαλέκτου, πάνω στο ελληνικό αλφάβητο.

Τα τσακώνικα έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία δωρική διάλεκτο και τα μιλάνε μόνο οι Τσάκωνες. Χωρίς να αποτελεί επίσημη γλώσσα και χωρίς να διδάσκεται (πέρα από συγκεκριμένες περιπτώσεις) θεωρείται μία από τις προστατευμένες γλώσσες της Unesco.

Πραστός Κυνουρίας: το υπέροχο παραδοσιακό χωριό της Τσακωνιάς και η πλούσια ιστορία του

Τα χωριά της Ελλάδας, είναι στην πραγματικότητα ο ακατέργαστος πλούτος μας! Είναι όλα εκείνα τα μικρά, σκόρπια, διαμαντάκια που γυαλίζουν στα βουνά και στα νησιά μας. Εκεί που η βουή του κόσμου δεν χαλάει την απέραντη φυσική ομορφιά τους.

Θα βρεις τον Πραστό Αρκαδίας, στις πλαγιές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 649 μέτρων. Η πρώτη επίσημη αναφορά του τόπου είναι γνωστή σε χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, με την ονομασία Προάστειον.

Στη διάρκεια της Β Τουρκοκρατίας (18ος & 19ος αιώνας) ο οικισμός απέκτησε μεγάλη δύναμη και πλούτο. Δικαίως έγινε το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο τσακωνοχώρι. Οι εκτιμήσεις λένε πως ο πληθυσμός του χωριού έφτανε τις 9.000 κατοίκους (6.000 κατά μία άλλη εκδοχή). Λειτουργούσαν 30 εκκλησίες, 9 ενορίες και 3 μονές. Επιπλέον, στην περιοχή υπήρχαν και δύο κάστρα με μόνιμους κατοίκους.

Σήμερα βέβαια ο επίσημος πληθυσμός του Πραστού είναι 255 άτομα εκ των οποίων ελάχιστοι είναι μόνιμοι κάτοικοι. Τα καλοκαίρια όμως το χωριό γεμίζει και πάλι κόσμο, δροσίζοντας τον αέρα μια αίγλη από τα δοξασμένα χρόνια.

Το 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς το χωριό. Τότε, οι κάτοικοί τού αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν στον Άγιο Ανδρέα, στον Τυρό, στο Λεωνίδιο και σε άλλες περιοχές. Έτσι το “μεσαιωνικό” χωριό της Τσακωνιάς, ο αρχοντικός Πραστός έχασε τον πλούτο του. Όχι όμως και τη δόξα του.

Οι Πραστιώτες στα πέρατα του κόσμου ως έμποροι και τεχνίτες

Οι Πραστιώτες έγραψαν τη δική τους σελίδα στην οικονομία του τόπου, περνώντας στην ιστορία ως ευφυέστατοι και ικανότατοι έμποροι. Τα προϊόντα του Πραστού ξεκινούσαν από το ορεινό χωριό και ταξίδευαν σχεδόν σε όλη τη Μεσόγειο με σημαντικά κέντρα την Κωνσταντινούπολη, την Αλεξάνδρεια και πόλεις της Ρωσίας.

Μην ξεχνάμε ότι εκείνη την εποχή ήταν συνηθισμένο οιΈλληνες έμποροι, να αρμενίζουν στις θάλασσες και να πουλάνε σε τόπους μακρινούς τα ποιοτικά και παραδοσιακά προϊόντα τους. Η καρδιά των μεταφορών για όλη την ανατολική Πελοπόννησο ήταν τα λιμάνια της Ύδρας και των Σπετσών.

Κάπως έτσι οι πολυταξιδεμένοι έμποροι του χωριού έφεραν στοιχεία από άλλες περιοχές και δημιούργησαν τη δική τους ξεχωριστή αρχιτεκτονική. Μέχρι σήμερα επικρατεί η αίσθηση, πως ακροβατείς ανάμεσα σε ορεινό οικισμό και σε νησιώτικη χώρα του Αργοσαρωνικού.

Σε αυτό βέβαια παίζει ρόλο και η μαεστρία των τεχνιτών που η μαστοριά τους στην πέτρα, τους έκανε φημισμένους χτίστες σε όλη την Ελλάδα. Βολτάροντας στα σοκάκια του χωριού θα καταλάβεις ακριβώς τι εννοώ. Τα μεγαλοπρεπή αρχοντικά μοιάζουν με φρουροί του χωριού μέχρι τις μέρες μας κι ας έχουν πια ερημώσει.

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις γι αυτό το μέρος

Το πιο εντυπωσιακό που μαγεύει τον ταξιδιώτη, είναι οι πλάκες από σχιστόλιθο στις στέγες των σπιτιών και των εκκλησιών, αντί για κεραμίδια. Πραγματικά, ένα μοναδικό θέαμα! Σε παρασέρνει σε ξεχασμένα χωριά του μεσαίωνα, απρόσιτα και ανέγγιχτα από τον εκσυγχρονισμό.

Η Καστάνιτσα Αρκαδίας, το αρχαιότερο χωριό της Τσακωνιάς, διαθέτει επίσης την ίδια αρχιτεκτονική με τον Πραστό. Αυτό είναι από τα πιο όμορφα και γραφικά χωριά της Πελοποννήσου, αν και άγνωστο στα ταξιδιωτικά sos του διαδικτύου.

Η Καστάνιτσα απέχει μόνο 14 χιλιόμετρα από τον Πραστό. Για τους φυσιολάτρες, υπάρχει ορεινό μονοπάτι μήκους 4,5 χιλιομέτρων, που συνδέει τους δύο οικισμούς. Υπολογίζεις, ιδανικά 1,5 ώρα περπάτημα με τις στάσεις σου. Η πεζοπορική διαδρομή από όποιο χωριό κι αν την ξεκινήσεις, στην πραγματικότητα πέφτει μέσα στο φαράγγι και μετά το ανεβαίνει.

Πιο εύκολη προσέγγιση είναι να πας από Καστάνιτσα προς Πραστό γιατί έχει λιγότερη ανηφόρα.

Αν σου άρεσε το χωριό της Τσακωνιάς Πραστός, ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!

Με την υπογραφή
Karidotsouflο