Πέτρινα σπίτια, καστανιές και έλατα συνθέτουν ένα σκηνικό που αλλάζει χρώματα σε κάθε εποχή, ενώ η αίσθηση της αυθεντικότητας παραμένει αναλλοίωτη!
Τα Άνω Δολιανά Αρκαδίας, είναι ένας ορεινός προορισμός που τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα και περισσότερο ταξιδιωτικό μερίδιο! Ένα πετρόκτιστο χωριό σε υψόμετρο μεταξύ 950 και 1050 μέτρων.
Η Ελλάδα, είναι ένα πελώριο μουσείο ιστορίας και ομορφιάς. Είναι λοιπόν δικαίωμά μας αλλά παράλληλα και υποχρέωσή μας, να ξεναγήσουμε σε αυτό, τα παιδιά μας. Πάνω απ’ όλα όμως είναι μεγάλη ανάγκη να νιώσουμε εμείς οι ίδιοι αυτή τη χώρα, σαν μια γιγάντια κοιτίδα πολιτισμού, φυσικής ομορφιάς και ιστορίας.
Άξιο αναφοράς είναι τα αρχαία λατομεία από την αρχαϊκή και κλασική εποχή. Παρήγαγαν το μάρμαρο των Δολιανών: ένα από τα ποιοτικότερα της Πελοποννήσου που με αυτό κατασκεύαζαν ναούς και γλυπτά. Επιγραμματικά, οι αναφορές τονίζουν τη χρήση του μαρμάρου στην Αρχαία Ολυμπία (κυρίως σε αγάλματα), στην Αρχαία Επίδαυρο, στην έπαυλη του Ηρώδη Αττικού και σε πολλούς ακόμη ναούς της εποχής.
Χαρακτηριστικό έργο είναι επίσης ο Ναός του Επίκουρου Απόλλωνα που στο μεγαλύτερο μέρος του χρησιμοποιήθηκε το μάρμαρο των Δολιανών. Σήμερα πλησίον των αρχαίων λατομείων, λειτουργούν σύγχρονα που συνεχίζουν και παράγουν το ίδιο μάρμαρο.
Έχουμε τις πρώτες επίσημες αναφορές για τα Δολιανά, το 1700 κατά την πρώτη ενετική απογραφή. Το 1821 με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης ο Νικηταράς με 300 άντρες, αποκρούει 4000 Τούρκους και παίρνει το προσωνύμιο Τουρκοφάγος. Σημαντικές μάχες έγιναν στα Δολιανά το 1825 και το 1826 όπου μεγάλο μέρος του χωριού κατέστρεψε ο Ιμπραήμ.
Σήμερα στο χωριό λειτουργεί το Ιστορικό και Εθνογραφικό Μουσείο Δολιανών στην οικία Χριστοφίλη. Σε αυτό το κτίσμα οχυρώθηκε ο Νικηταράς με τους άντρες του και μέχρι σήμερα είναι γνωστό ως “ταμπούρι του Νικηταρά“.
Στις μέρες μας, τα Άνω Δολιανά έχουν μόλις 90 κατοίκους τον χειμώνα, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Ωστόσο παλαιότερα, τα Άνω Δολιανά αποτελούσαν κύριο τόπο κατοικίας αγροτών και κτηνοτρόφων. Ενώ τα Κάτω Δολιανά, ήταν το χωριό που περνούσαν τον χειμώνα για να γλιτώνουν το κρύο και τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Travel Fact: χαρακτηριστικό της απογραφής μεταξύ 1940 και 1951 είναι πως στην πρώτη (1940) καταγράφονται 1594 κάτοικοι ενώ στη δεύτερη (1951) μόλις 66 μόνιμοι κάτοικοι. Η διαφορά είναι θα λέγαμε, τραγική. Υπάρχει όμως εξήγηση και δεν είναι άλλη από το μήνα που έγιναν αυτές οι δύο απογραφές.
Η απογραφή το 1940 έγινε μήνα Οκτώβριο όπου οι κάτοικοι δεν είχαν ακόμη μετακομίσει στον πεδινό οικισμό (Κάτω Δολιανά). Έτσι καταγράφηκαν ως κάτοικοι του ορεινού οικισμού (Άνω Δολιανά). Η αμέσως επόμενη απογραφή έγινε μήνα Μάρτιο. Αυτό σημαίνει πως οι κάτοικοι δεν είχαν ακόμη μετοικίσει στα Άνω Δολιανά, γι αυτό και καταγράφηκαν μόνο 66 άνθρωποι.
Λόγω της γεωγραφικής θέσης αλλά και με την προβολή του εναλλακτικού τουρισμού, τα Δολιανά γνωρίζουν σημαντική τουριστική ανάπτυξη. Λάτρεις της φύσης και των εναλλακτικών προορισμών φτάνουν εδώ τα Σαββατοκύριακα για να περάσουν ένα ήσυχο διήμερο. Τίποτε από τα βασικά δεν θα σου λείψει εδώ. Καλύτερα, τίποτα από όλα όσα προστάζουν οι φρενήρεις εποχές μας, δεν σου είναι απαραίτητο σε αυτόν τον ορεινό παράδεισο.
Στην πλατεία λειτουργεί ένα φιλόξενο εναλλακτικό – έντεχνο καφενείο . Ο ιδιοκτήτης παράλληλα ασκεί και το επάγγελμα του συνοδού βουνού και οργανώνει διάφορες δράσεις στη φύση. Μια από αυτές (και αγαπημένη μου πολύ) είναι το κυνήγι μανιταριών στο δάσος και γευσιγνωσία αυτών.
Σημείωσε πως στα Δολιανά θα βρεις μια αξιόλογη γκάμα από τοπικά προϊόντα προς αγορά. Ψώνισε από εδώ. Τέτοια ποιότητα δεν τη βρίσκεις πουθενά!
Αν σου άρεσαν τα Άνω Δολιανά Αρκαδίας, ακολούθησε με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Facebook, Instagram, YouTube και Tik Tok!
Υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη
