• NEWSLETTER
Ιστορικό

Καρυές Λακωνίας: αξιοθέατα στο μονοπάτι του χωριού

Στις Καρυές Λακωνίας ή Αράχοβα, όπως συνηθίζεται από τους ντόπιους, συναντάμε πολλά ενδιαφέροντα αξιοθέατα, περπατώντας στο μονοπάτι του χωριού.

Ελένη Βλάχου
28 Μαρτίου, 2026

Στις Καρυές Λακωνίας ή Αράχοβα, όπως συνηθίζεται από τους ντόπιους, συναντάμε πολλά ενδιαφέροντα αξιοθέατα, περπατώντας στο μονοπάτι του χωριού. Τα σημεία ενδιαφέροντος στις γειτονιές του χωριού, είναι πάρα πολλά σε σχέση με το μέγεθός του ή με όσα έχουμε συνηθίσει έως τώρα.

  • Κυκλικό μονοπάτι χωριού Καρυών: 4,7 χλμ – 2 ώρες για να το ευχαριστηθείς
  • Βαθμός δυσκολίας: εύκολο
  • Καλά σηματοδοτημένο

Οι Καρυές Λακωνίας στον Πάρνωνα, είναι χτισμένες στα 950 μέτρα υψόμετρο και βρίσκονται κοντά στα σύνορα της Λακωνίας με την Αρκαδία. Το χωριό, απέχει 43 χιλιόμετρα από την Τρίπολη και 34 χιλιόμετρα από τη Σπάρτη. Το όνομα Αράχοβα προέρχεται είτε από τη Σλάβικη γλώσσα που σημαίνει “Οράχοβα” δηλαδή καρυδένιο (καρυδότοπος) είτε από τα βλάχικα που Αράχοβα σημαίνει “Ράχη βουνού”.

Η ιστορία των Καρυών, χάνεται στα βάθη των αιώνων. Εκείνο όμως που γράφει αυτό το μέρος με μεγάλα γράμματα στους τόμους της ιστορίας, είναι ο βασιλιάς της Σπάρτης Μενέλαος, ο οποίος συγκέντρωσε τον στρατό του σε αυτή την περιοχή, προτού αναχωρήσει για την Τροία.
Αργότερα οι Καρυές, έγιναν πολλές φορές το επίκεντρο της ιστορίας αφού καταστράφηκαν ολοσχερώς μετά από επίθεση του Ιμπραήμ το 1826, αλλά και στη γερμανική κατοχή, όπου είχαν την ίδια καταστροφική τύχη.

Το μνημείο των Καρυάτιδων _ ένα πιστό αντίγραφο του Ερεχθείου της Ακρόπολης

Τα αξιοθέατα στο μονοπάτι του χωριού στις Καρυές Λακωνίας _ Καρυάτιδες

Και πως θα γνωρίσουμε αυτό το χωριό πραγματικά; Περπατώντας, εννοείται! Και το κυκλικό μονοπάτι του χωριού, είναι ο καλύτερος αλλά και πιο ολοκληρωμένος τρόπος, για να περιηγηθούμε στις γειτονιές και στα αξιοθέατα του οικισμού. Που πίστεψέ με, είναι πάρα πολλά!

Η διαδρομή ξεκινάει από την πλατεία των Καρυών και ακολουθώντας τα σημάδια με την ένδειξη 1, ανηφορίζουμε προς το μνημείο των Καρυάτιδων το οποίο αποτελεί πιστό αντίγραφο του Ερεχθείου της Ακρόπολης των Αθηνών. Γιατί όμως υπάρχει ένα τέτοιο μνημείο στις Καρυές του Πάρνωνα;

Στην αρχαϊκή περίοδο λοιπόν, οικοδομήθηκε στην περιοχή το Ιερό της Αρτέμιδος Καρυάτιδος, πράγμα που ανάγει αυτό τον τόπο, σε μια σημαντική θρησκευτική τοποθεσία εκείνης της εποχής.

Οι Καρυάτιδες λοιπόν ήταν ιέρειες παρθένοι, που χόρευαν ένα λατρευτικό χορό προς τιμήν της Άρτεμης Καρυάτιδος, κουβαλώντας στα κεφάλια τους καλάθια που συγκέντρωναν τις προσφορές των πιστών. Ο χορός θεωρούνταν πολύ δύσκολος και ο Λουκιανός είχε χαρακτηρίσει τους Έλληνες άριστους, αφού έμαθαν να καρυατίζουν (= χορεύουν το χορό των Καρυάτιδων) και να δημιουργούν μουσική για όλες τις περιστάσεις.

Η πέτρινη τοξωτή γέφυρα του ποταμού Δειρού

Μπορεί οι Καρυάτιδες να κοσμούν σήμερα το Ερεχθείο και το Μουσείο Ακρόπολης (κι ας λείπει μία από αυτές…), αλλά οι διάσημες αυτές κόρες κατάγονταν από τις Καρυές Λακωνίας. Ήταν τέτοια η χάρη τους, που όλα τα γυναικεία αγάλματα ονομάζονταν Καρυάτιδες, προς τιμήν τους .

Από το Μνημείο των Καρυάτιδων βλέπεις μέρος του χωριού, αλλά αυτό που σε μαγνητίζει είναι η πέτρινη τοξωτή γέφυρα του ποταμού Δειρού. Κατασκευάστηκε το 1886 από Ιταλούς τεχνίτες και βρίσκεται μέχρι σήμερα σε λειτουργία, αφού αποτελεί μέρος της κεντρικής οδού του χωριού.

Το πέτρινο ρολόι είναι το ιδανικό σημείο στις Καρυές για ξεκούραση ή πικ νικ

Το πέτρινο ρολόι και τα αλώνια στο μονοπάτι του χωριού

Συνεχίζοντας τον δρόμο μας στις πάνω γειτονιές του χωριού, με την απίστευτη θέα προς τον οικισμό και το βουνό, αναγκαζόμαστε συνέχεια να σταματάμε για φωτογραφίες και για να θαυμάσουμε αυτή την απέραντη ομορφιά!

Η διαδρομή, θα μας οδηγήσει στο μεγάλο πέτρινο ρολόι του χωριού. Από μακριά, ο όγκος του, μοιάζει με φάρο σε βουνό. Καθόλου τυχαία η παρομοίωση αφού το πέτρινο ρολόι των Καρυών, λειτούργησε μέχρι το 1944 με τακτικό φύλακα. Άρα όντως πρόκειται για ένα ορεινό φάρο, χωρίς φως, αλλά με τους δείκτες του, να είναι πάντα σε λειτουργία.

Τα αλώνια των Καρυών βρίσκονται όλα μαζί σε ένα πλάτωμα που το πιάνει ο αέρας

Κατηφορίζοντας στα σοκάκια του χωριού, θα βγούμε σε ένα άνοιγμα που ενώ φαινομενικά μοιάζει αδιάφορο, καθόλου δεν είναι. Εδώ λοιπόν βρίσκονται τα 25 αλώνια του χωριού. Τα περισσότερα από αυτά, διακρίνονται καθαρά αν και είναι εμφανείς οι φθορές του χρόνου.

Σε αυτό το σημείο, που προφανώς θα το πιάνει ο αέρας, αλώνιζαν για χρόνια οι οικογένειες τα δημητριακά τους, όπως το σιτάρι, το κριθάρι κ.α. Διαχώριζαν δηλαδή, τον καρπό από τα άχυρα. Πάντα θα με συγκινούν τα παλιά αλώνια κι όπου τα συναντώ, στέκομαι μερικές στιγμές να τα καμαρώσω. Μπορεί σήμερα να μοιάζουν σαν άχρηστες στρογγυλές “πλατείες” στα χωράφια, κάποτε όμως έδιναν ψωμί στους ανθρώπους και στις οικογένειές τους. Κατ’ εμέ, κρύβουν και μια ιερότητα.

Το σχολείο των Καρυών χτίστηκε το 1933 και λειτούργησε για πολλά χρόνια

Αξιοθέατα στις Καρυές Λακωνίας: το πέτρινο σχολείο και το δάσος στο μονοπάτι του χωριού

Ύστερα, ο δρόμος μας οδηγεί στην κάτω πλατεία της Ράχης. Από κει κινούμαστε προς τα δεξιά, για να βρεθούμε σε 5 λεπτά στην Αγία Παρασκευή του 17ου αιώνα. Στην ίδια αυλή είναι και στο υπέροχο πέτρινο σχολείο των Καρυών, χτισμένο το 1933. Σήμερα αυτό το μέρος σιωπά, καθώς το σχολείο δεν λειτουργεί πια. Και τα κλειστά σχολεία, επιτρέψτε μου να πω, πως είναι μια από τις μεγαλύτερες αποτυχίες, της χώρας μας.

Ακολουθώντας τις ενδείξεις της πεζοπορικής μας διαδρομής, θα πάρουμε το μονοπάτι για να βρεθούμε στις πηγές του Σάκαλη. Μετά από δω, το μονοπάτι οδηγεί σε ένα χωματόδρομο που μας βγάζει στο ξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου. Από κει περνώντας περιφερειακά έξω από το χωριό, βρισκόμαστε πάλι στην πλατεία. Αυτό το κομμάτι της διαδρομής κινείται μέσα σε δάσος χωρίς να είναι κουραστική η διαδρομή, αφού το μεγαλύτερο μέρος της, κινείται σε χωματόδρομο και αργότερα σε άσφαλτο.

Η πέτρινη βρύση στην Κάτω Πλατεία της Ράχης

Η διαδρομή, μας ρίχνει ξανά στην κεντρική πλατεία, ύστερα από δύο ώρες περπάτημα. Για τα 5 χιλιόμετρα, δεν χρειαζόμαστε περισσότερο από μία ώρα χαλαρό περπάτημα, αν δεν σταματάμε πουθενά. Ωστόσο, υπολόγισε ένα δίωρο γι αυτή τη διαδρομή στις Καρυές Λακωνίας, γιατί είναι αδύνατον να μη σταθείς σε όλα αυτά τα αξιοθέατα στο μονοπάτι του χωριού!

Τώρα, αν στον δρόμο σου δεις τα αγάλματα της Θεάς Εστίας και της Θεάς Δήμητρας, μην απορήσεις. Κάποτε κοσμούσαν την Ομόνοια. Όταν όμως η πλατεία της Αθήνας ανακατασκευάστηκε για τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, τα αγάλματα αυτά, έγιναν δωρεά στις Καρυές. Δεν υπερβάλω όταν λέω, πως στις Καρυές υπάρχουν πάρα πολλά να δεις! Κυριολεκτώ.

Παράκαμψη για τα πελώρια πλατάνια του Μενέλαου

Κι αφού φτάσαμε ως εδώ, έλα να δούμε και κάτι ακόμα. Είναι εκτός διαδρομής, αλλά αξίζει οπωσδήποτε να κάνεις αυτή την παράκαμψη. Τα πλατάνια του Μενέλαου είναι ένα από τα κορυφαία σημεία στο χωριό Καρυές.

Σε απόσταση μερικών μόνο μέτρων από την πλατεία του χωριού (500 μέτρα περίπου) και στον δρόμο προς Άγιο Πέτρο Κυνουρίας, συναντάμε την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου. Στο προαύλιό της, υπάρχουν τέσσερα γιγάντια πλατάνια. Τρία δέντρα μπροστά από τον ναό κι ένα πίσω. Σε αυτό τον χώρο (σύμφωνα με τους ιστορικούς) εικάζεται πως βρισκόταν το Ιερό της Αρτέμιδος. Ίσως εδώ να βρισκόταν και το άγαλμα της Αρτέμιδος Καρυάτιδας.

Η παράδοση θέλει τα τέσσερα πλατάνια να τα φύτεψε ο ίδιος ο βασιλιά της Σπάρτης, Μενέλαος, πριν αναχωρήσει για την Τροία μετά την αρπαγή της Ωραίας Ελένης. Όπως και να ‘χει, η ηλικία των πλατανιών δε μπορεί να προσδιοριστεί ακριβώς. Το μόνο σίγουρο είναι πως τα πλατάνια έχουν τόσο τεράστιες κουφάλες στους κορμούς τους, που χωράμε να μπούμε μέσα κάμποσοι άνθρωποι.

Η πηγή που τρέχει νερό κάτω από την είσοδο της εκκλησίας, αποτελούσε για πολλά χρόνια την κύρια πηγή για πόσιμο νερό στις Καρυές, μαζί με την πηγή του Σάκαλη. Μπορείς να κατέβεις τα σκαλιά και να δεις από κοντά αυτή την πηγή.

Αν σου άρεσε το άρθρο για τις Καρυές Λακωνίας και τα αξιοθέατα στο μονοπάτι του χωριού (βασικά, δεν βρίσκω το λόγο να μη σου άρεσε!) κάνε το μια “μοιρασιά” με τους φίλους σου. Αν όχι, ξανά διάβασέ το όλο από την αρχή!

Ακολούθησέ με και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να μην χάνεις τίποτα νέο. Ξέρεις, τα γνωστά: FacebookInstagramYouTube και Tik Tok!

Με την υπογραφή
Karidotsouflο ή Ελένη… το ίδιo μας κάνει!

Διαβάστε σχετικά άρθρα

Μετάβαση στο περιεχόμενο