Το Σπάρταθλον είναι ο δυσκολότερος υπερμαραθώνιος του κόσμου. Οι αθλητές πρέπει να διανύσουν 245 χιλιόμετρα σε 36 ώρες και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Το Σπάρταθλον είναι ένας αγώνας υπερμαραθωνίου δρόμου που διεξάγεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα στο τέλος Σεπτέμβρη. Η διαδρομή ξεκινά από τον βράχο της Ακρόπολης στην Αθήνα και καταλήγει στο άγαλμα του Λεωνίδα στη Σπάρτη.
Αφετηρία για το Σπάρταλθον ήταν η αφήγηση του Ηρόδοτου όταν περιέγραψε τις λεπτομέρειες της Μάχης του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Εκεί, ανέφερε μεταξύ άλλων και το κατόρθωμα ενός Αθηναίου δρομέα, του Φειδιππίδη. Ο Φειδιππίδης εστάλη στην Αρχαία Σπάρτη από τους Αθηναίους για να τη ζητήσει τη βοήθειά τους για τη Μάχη. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο Φειδιππίδης έφτασε στη Σπάρτη τρέχοντας, την επόμενη της αναχώρησής του από την Αθήνα. Ύστερα, ακολουθώντας την ίδια διαδρομή, επέστρεψε πίσω με την απόφαση των Σπαρτιατών.
Διαβάζοντας λοιπόν ο Βρετανός σμήναρχος John Foden, ο οποίος ήταν λάτρης της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας, την εξιστόρηση του Ηρόδοτου για τη Μάχη του Μαραθώνα, απόρησε αν ένας άνθρωπος ήταν όντως ικανός να διανύσει 250 χιλιόμετρα (Αθήνα – Σπάρτη) σε μιάμιση μέρα. Για να το διαπιστώσει, υπήρχε μόνο ένας τρόπος. Να το δοκιμάσει!
Έτσι, τον Οκτώβρη του 1982, ο John Foden μαζί με άλλους τέσσερις Βρετανούς αξιωματικούς, ταξίδεψαν στην Ελλάδα για να διαπιστώσουν αν αυτή η απόσταση, ήταν εφικτή μέσα σε μιάμιση μέρα. Η βρετανική ομάδα απόδειξε πως ο Ηρόδοτος είχε δίκιο. Τρεις στους πέντε συμμετέχοντες, ολοκλήρωσαν τη διαδρομή, στις 9 Οκτώβρη. Η απόσταση των 250 χιλιομέτρων ήταν δυνατόν να καλυφθεί σε μιάμιση μέρα.
Τα πράγματα μετά από αυτό, πήραν τον δρόμο τους. Το Σπάρταθλον αναβιώνοντας έναν ιστορικό θρύλο, είναι γεγονός κάθε τέλος Σεπτέμβρη από το 1983. Δρομείς από όλο τον κόσμο, φτάνουν στην Ελλάδα για να δοκιμάσουν τις αντοχές τους σε έναν δρόμο, που κάθε άλλο παρά εύκολος είναι.
Η διαδρομή που χάραξε ο John Foden και οι συνεργάτες του, είναι η πλησιέστερη προς εκείνη που ο ίδιος ο Φειδιππίδης είχε τρέξει. Πάντα, σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία εκείνης της εποχής και σύμφωνα με εκείνα που περιγράφει ο Ηρόδοτος.
Η διαδρομή περνά μέσα από πολλές αρχαίες πόλεις που μεσολαβούσαν τότε μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης και μέσα από χωράφια. Περιλαμβάνει χωματόδρομους, δύσβατα μονοπάτια ενώ οι υψομετρικές διαφορές είναι μεγάλες. Οι καιρικές συνθήκες μπορεί να αλλάζουν συνεχώς και οι θερμοκρασίες αυξομειώνονται μεταξύ μέρας και νύχτας. Ενώ πολλές φορές κατά την ανάβαση στο Παρθένιο Όρος (1200 μ. ύψος) που συμπίπτει να είναι νύχτα, φυσάει πολύ.
Είναι ο δυσκολότερος αγώνας δρόμου του κόσμου, γιατί εκτός από την απόσταση των 245 χιλιομέτρων, τις υψομετρικές διαφορές και τις εναλλασσόμενες καιρικές συνθήκες, οι αθλητές πρέπει να είναι εντός χρονικών ορίων σε όλη τη διάρκεια του αγώνα.
Έχουμε δει αθλήτρια να τερματίζει στα τελευταία 10 δευτερόλεπτα και πραγματικά η νίκης της ήταν μια πελώρια γιορτή!
Στον πρώτο Σπάρταθλον του 1983, ο Γιάννης Κούρος κάλυψε την απόσταση των 250 χιλιομέτρων σε 21 ώρες και 50 λεπτά. Στον τερματισμό δεν τον περίμενε κανείς στη Σπάρτη. Οι εκτιμήσεις των αρχών για τον πρώτο αθλητή που θα τερμάτιζε, ήταν στις 27 ώρες.
Την επόμενη χρονιά ο Γιάννης Κούρος θα κάνει νέο ρεκόρ, όταν τερματίζοντας θα έχει σημειώσει χρόνο 20 ώρες και 25 λεπτά. Όλοι οι χρόνοι του Γιάννη Κούρου στο Σπάρταθλον δεν είχαν καταρριφθεί μέχρι το 2022. Τότε, ο Φώτης Ζησιμόπουλος μπαίνει στην τετράδα με τους καλύτερους χρόνους. Το 2023, ο δρομέας Ζησιμόπουλος επιστρέφει και καταγράφει ρεκόρ διαδρομής, με χρόνο 19 ώρες και 55 λεπτά.
Το 2005 ο Γιάννης Κούρος ήταν ο πρώτος, και ο μοναδικός άνδρας μέχρι σήμερα, που κατάφερε να επαναλάβει τον Φειδιππίδειο Άθλο, τρέχοντας τη διαδρομή Αθήνα – Σπάρτη – Αθήνα. Μια διαδρομή 490 χιλιομέτρων σε 63 ώρες, δηλαδή περίπου σε 2,5 μέρες. Τον Φειδιππιδιο Άθλο επανέλαβε επίσης και η Ελληνίδα μαραθωνοδρόμος Μαρία Πολύζου με τερματισμό στον Μαραθώνα από τις 26 Ιουλίου έως τις 2 Αυγούστου το 2010, με την ευκαιρία του εορτασμού των 2500 ετών από τη Μάχη του Μαραθώνα.
Δεν ξέρω τι ακριβώς σκέφτεται ο κάθε αθλητής και η κάθε αθλήτρια, όταν αποφασίζει να συμμετάσχει σε έναν τέτοιο αγώνα. Δεν ξέρω αν τους αγγίζει το αίσθημα της ιστορίας ή κάποιο προσωπικό τους στοίχημα. Αν είναι θέμα καλής φυσικής κατάστασης ή πίστης. Ίσως όλα μαζί.
Το να ξεκινάς πάντως από την άκρη του κόσμου, για να τρέξεις σε έναν αγώνα υπερμαραθωνίου δρόμου, με στόχο να αγγίξεις ένα άγαλμα στον τερματισμό και σαν έπαθλο να πάρεις ένα στεφάνι ελιάς… είναι σπουδαίο! Είναι βαθιά συγκινητικό και συνάμα τεράστιο να τερματίζει πατέρας και γιος μαζί ή άντρας να κάνει πρόταση γάμου σε γυναίκα, ύστερα από έναν τέτοιο τερματισμό.
Γιατί για γενναίους πρόκειται, ίσως και για θρύλους. Δεν είναι λίγα τα 245 χιλιόμετρα. Και δεν είναι αμελητέο το ιστορικό υπόβαθρο. Δεν είναι εύκολο να σηκώνεις τα ράσα και να ξεκινάς τέτοιο “ταξίδι” ή να να τολμάς ένα τέτοιο εγχείρημα όντας τυφλός (με τη συνοδεία οδηγού) ή πολεμώντας απλώς με το μεγαλύτερο εχθρό σου, τον εαυτό σου.
Κάπως έτσι ο συγκεκριμένος υπερμαραθώνιος έφτασε να γίνει μια τεράστια γιορτή αθλητισμού, που οι συμμετέχοντες έχουν διαφορετικά χρώματα και μιλάνε διαφορετικές γλώσσες.
Κaridotsouflo Tip: Μην πιστέψεις ποτέ Σπαρταθλητή που τερματίζει τον αγώνα και υπόσχεται πως αυτό δεν θα το ξανά κάνει ποτέ. Την επόμενη χρονιά, θα τον βρεις ένα ξημέρωμα, μπροστά από το Ηρώδειο, να ξεκινάει ξανά ετούτο το μακρύ ταξίδι!
Οι φωτογραφίες (εκτός αυτή του Γιάννη Κούρου την οποία βρήκα στο διαδίκτυο) είναι από την επίσημη σελίδα του Σπάρταθλον.
